21 Polonyalı sağcı milletvekili 11 Kasım'da Lviv'de 'Polonya Bağımsızlık Yürüyüşü' düzenlenmesini istedi
21 Polonyalı sağ ve aşırı sağ milletvekili, Başbakan Donald Tusk'a hitaben bir çağrı yayımlayarak Polonya'nın Bağımsızlık Günü olan 11 Kasım'da Lviv'de resmi bir 'Polonya Bağımsızlık Yürüyüşü' düzenlenmesini talep etti. Çağrıyı PiS milletvekili Dariusz Matecki kaleme aldı; Jarosław Kaczyński, Grzegorz Braun ve eski Başbakan Mateusz Morawiecki de imzacılar arasında. Girişim, Lviv'deki bir sivil toplum kuruluşunun 'siyasi provokasyon' suçlamasıyla sert biçimde eleştirilmesine yol açtı; Polonya basınında ise 'çılgınlık' ve 'Rus provokasyonu' olarak nitelendirildi.
Öne çıkanlar
- 21 Polonyalı sağcı milletvekili, Lviv'de 11 Kasım'da 'Polonya Bağımsızlık Yürüyüşü' düzenlenmesi için Başbakan Donald Tusk'a başvurdu.
- Çağrının yazarı PiS milletvekili Dariusz Matecki; imzacılar arasında Jarosław Kaczyński, Grzegorz Braun ve eski Başbakan Mateusz Morawiecki var.
- İmzacılar arasında PiS (Prawo i Sprawiedliwość), Konfederacja, Konfederacja Korony Polskiej ve Rozwój Plus milletvekilleri bulunuyor.
- İmzacılar, Ukrayna'da yaşayan Polonyalılara yönelik Polonya desteğinin yetersiz olduğunu öne sürüyor ve Polonya'daki yerel yönetimlerin 24 Ağustos etkinliklerini finanse ettiğine dikkat çekiyor.
- Seym Başkan Yardımcısı Krzysztof Bosak öneriyi 'oldukça tuhaf' bulduğunu ve amacın Ukrayna'da Polonya Bağımsızlık Günü'nü simgelemek olduğuna göre yürüyüşün Lviv yerine Kiev'de yapılması gerektiğini söyledi.
- Lviv merkezli 'Pamięć i Sprawiedliwość – Ukrainian Victims of Polish Repressions Descendants Association' girişimi siyasi provokasyon olarak nitelendirip Polonya hükümetine reddetme çağrısı yaptı; Ukrayna makamları rapor tarihinde henüz açıklama yapmamıştı.
Neden önemli
Girişim, Polonya'nın sağ ve aşırı sağ parlamenter güçlerini Ukrayna topraklarında sembolik bir eylem etrafında bir araya getirmesi bakımından istisnai bir adım. UPA mirası gibi Polonya-Ukrayna ilişkilerinde hassas bir tarihsel meseleye değindiği için, halihazırda gergin olan ikili ilişkilere ek bir yük bindirme potansiyeli taşıyor. Girişim, imzacı partilerden ve Ukrayna sivil toplumundan güçlü bir tepki almış durumda.
Ne oldu
PiS milletvekili Dariusz Matecki'nin kaleme aldığı bir çağrı, Başbakan Donald Tusk'a hitaben 21 Polonyalı sağ ve aşırı sağ milletvekili tarafından imzalandı. Metin, Polonya'nın Bağımsızlık Günü olan 11 Kasım'da Lviv'de resmi çaplı bir 'Polonya Bağımsızlık Yürüyüşü' düzenlenmesini ve Polonya hükümetinin bunu Ukrayna makamları nezdinde gündeme getirmesini talep ediyor. İmzacılar, Ukrayna'daki Polonyalılara sağlanan desteğin yetersiz olduğunu savunuyor ve Polonya'daki yerel yönetimlerin Ukrayna'nın Bağımsızlık Günü olan 24 Ağustos etkinliklerini finanse ettiğine dikkat çekiyor. Girişim, Konfederacja'dan Krzysztof Bosak dahil kendi imzacı çevrelerinden ve çok sayıda Polonyalı yorumcudan 'çılgınlık' ve 'Rus provokasyonu' ifadeleriyle eleştirildi. Lviv merkezli bir Ukrayna sivil toplum kuruluşu ortak açıklama yayımlayarak girişimi siyasi provokasyon olarak nitelendirdi ve Polonya hükümetine reddetme çağrısı yaptı; Ukrayna hükümetinden ise rapor tarihinde bir açıklama gelmedi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Tüm kaynaklar Ukrayna merkezli. Ukrayna basını, çağrıyı Ukrayna'ya yönelik kışkırtıcı bir adım olarak öne çıkarıyor ve Lviv'deki sivil toplum kuruluşunun 'siyasi provokasyon' nitelendirmesine geniş yer veriyor. Haberler, girişimi, Polonya'nın UPA ile ilgili tarihsel hassasiyetlerini ve Haziran ayında Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski'nin de suç duyurusunda bulunmasını istediği Grzegorz Braun'ın UPA anıtına verdiği zararı da içeren daha geniş bir Polonya-Ukrayna gerilimi bağlamına yerleştiriyor. Ukrayna hükümetinin rapor tarihinde henüz konu hakkında bir açıklama yapmadığı belirtiliyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna kaynakları, Grzegorz Braun'ın hasar verdiği UPA anıtının tam konumunda anlaşamıyor: bir bölümü anıtı Hrubieszów İlçesi'ndeki Białystok köyü olarak, diğerleri Dołhobyczów Gminası içinde olarak tanımlıyor. Ayrıca imzacılar arasında yer aldığı belirtilen Jarosław Kaczyński, Grzegorz Braun ve Mateusz Morawiecki'nin imzaları bazı kaynaklarda kesin, bazılarında ise bildirime dayalı olarak aktarılıyor.
Arka plan
Polonya-Ukrayna ilişkileri son aylarda UPA konulu tartışmalar nedeniyle gergin. Haziran ayında Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna'nın bir askeri birliğe 'UPA kahramanları' adını veren kararnamesine tepki olarak Zelenskyy'yi Beyaz Kartal Nişanı'ndan mahrum bittiğini duyurdu; Zelenskyy nişanı ertesi gün geri gönderdi, taraflar 8 Temmuz'da NATO zirvesinde bir araya geldi. Çağrının imzacılarından Grzegorz Braun, Lublin Voyvodalığı'ndaki 41 UPA askerinin gömülü olduğu alandaki taş anıta ağır bir aletle vurarak hasar verdiği için Polonya savcılığının soruşturması altında; Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski hakkında cezai soruşturma açılması gerektiğini söyledi.