Zelensky: Ukrayna-Polonya ilişkileri düzeldi, ortak düşman Rusya

Neden önemli

Açıklama, aylarca süren bir diplomatik krizin ardından Ukrayna-Polonya ilişkilerinde belirgin bir yumuşamaya işaret ediyor. Zelenskiy'nin AB üyelik yolunu daha önce engellemekle tehdit eden Varşova'ya yönelik sıcak tonu, Kiev'in AB hedefleri açısından kritik olan Polonya desteğini koruma çabası olarak okunabilir. Cumhurbaşkanının Rzeszów havalimanını yeniden kullanmaya başlaması, sembolik bir adım olarak iki başkentte de dikkat çekecek türden bir pratik değişiklik. Aynı zamanda Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin Beyaz Kartal Nişanı'nı iptal etmesi ve UPA/OUN anma tartışmaları gibi çözülmemiş ihtilaflar bu yumuşamanın arka planında duruyor.

Ne oldu

17 Ekim'de Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, gazetecilere yönelik sesli/çevrimiçi bir açıklamada Ukrayna-Polonya ilişkilerinin son zamanlarda düzeldiğini söyledi. Polonya hükümetine, diplomatik ekibine, Başbakan Donald Tusk'a ve Polonya halkına Ukrayna'ya verdikleri destek için teşekkür etti. Rusya'nın iki ülkenin ortak düşmanı olduğunu ve Moskova'nın güçlü bir Kiev-Varşova ittifakından çok rahatsız olduğunu vurguladı. İki ülkenin ilişkileri güçlendirmeye devam etmesi ve sorunlu kararları sakin bir şekilde çözmesi gerektiğini belirtti.

Bu açıklama, Zelenskiy'nin 14 Ekim'de diplomatik krizin başlangıcından bu yana ilk kez Polonya'nın Rzeszów havalimanından yurt dışı seyahatine çıkmasının ardından geldi. Gazetecilerin Rzeszów havalimanına dönüşü sorması üzerine bu yorumu yaptı. 15 Ekim'de Brüksel'deki AB liderler zirvesinde Donald Tusk ile iyi bir görüşme yaptığını da söyledi. Kriz ayları boyunca Zelenskiy, Polonya üzerinden değil Moldova (ve Romanya) üzerinden seyahat ediyordu.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna kaynaklı yayınlar, açıklamayı aylarca süren bir düşüşün ardından ilişkilerde belirgin bir iyileşme olarak çerçeveliyor. Polonya hükümetine, Donald Tusk'a ve Polonya halkına yönelik teşekkürler öne çıkarılıyor. Jeopolitik vurgu, Rusya'nın ortak düşman olarak sunulması ve güçlü bir Kiev-Varşova ittifakına Moskova'nın duyduğu endişe üzerinden kuruluyor. Birçok Ukrayna yayını, Beyaz Kartal Nişanı'nın iptali, UPA/OUN anma tartışmaları ve AB üyeliğinin engellenmesi tehdidi gibi çözülmemiş arka plan ihtilaflarını, krizin ne kadar derin olduğunu bağlamına almak için sıralıyor. Genel ton, sorunun Varşova'nın tamamını karşıya almadan 'sakin şekilde çözülecek' bir mesele olarak ele alınması yönünde.

Arka plan

Ukrayna-Polonya ilişkileri, mayıs sonu ve haziran başında bir Ukrayna askeri biriminin 'UPA Kahramanları' onursal adını alması nedeniyle ciddi şekilde bozuldu. Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki aynı gerekçeyle Zelenskiy'in Beyaz Kartal Nişanı'nı iptal etti; bunun üzerine birkaç eski Ukrayna cumhurbaşkanı Polonya nişanlarını, bazı Polonyalı figürler de Ukrayna nişanlarını reddetti. Varşova, Ukrayna'nın UPA ve OUN figürlerini anmayı durdurmasını ve AB üyelik sürecini engellemekle tehdit etti; Ukrayna Dışişleri Bakanlığı bu adımları 'stratejik bir hata' olarak nitelendirdi.

Diplomatik kriz sırasında Zelenskiy, Polonya'daki Rzeszów havalimanı yerine Moldova'daki Kişinev üzerinden seyahat ediyordu; 7 Haziran'da Birleşik Krallık ziyaretine Kişinev'den uçtu. 23 Ağustos'ta Zelenskiy, UPA komutanları da dahil figürlerin anılmasına olanak tanıyan 'Ukrayna Ulusal Panteonu Hakkında' yasayı imzaladı; Varşova bunun AB yolunda büyük sorun yaratacağı uyarısında bulundu. Varşova ayrıca 1943–1944 Volhinya trajedisi kurbanlarının kalıntılarının exhumasyonu için Kiev'e baskı yapıyor. 14 Ekim'de Zelenskiy, Rzeszów havalimanından yurt dışı seyahatine çıkarak Brüksel'deki AB liderler zirvesine gitti; 15 Ekim'de Tusk ile görüştü.

Bu dönemde Polonya'da Ukrayna vatandaşlarına yönelik nefret suçu şikayetleri arttı: Polonya polisi 2026'nın ilk yarısında Ukraynalılara yönelik 180 şikayet kaydetti — bu, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 30'dan fazla artışa işaret ediyor.