Ukrayna ekibi, Polonya'da 1944 katliamına ait yaklaşık 30 ceset buldu
Ukrayna Ulusal Hafıza Enstitüsü (UINP) tarafından görevlendirilen bir Ukrayna arama ekibi, Polonya'nın Lublin Voyvodalığı'ndaki Laskiv köyündeki Ortodoks mezarlığında, Mart 1944'te Armia Krajowa (Yurt Ordusu) ve Bataliony Chłopskie (Köylü Taburları) birliklerinin saldırısında hayatını kaybeden Ukraynalılara ait yaklaşık 30 insan kalıntısı ortaya çıkardı. Çalışma, Ukrayna-Polonya onurlu gömü çalışma grubu anlaşmaları kapsamında yürütülüyor; bir sonraki aşamada ekshumasyon, yeniden gömü ve anma töreni yapılması planlanıyor.
Öne çıkanlar
- Laskiv köyü Ortodoks mezarlığında tek ve toplu gömüler dahil yaklaşık 30 ceset kalıntısı bulundu.
- Kalıntılar, Mart 1944'te Armia Krajowa ve Bataliony Chłopskie birliklerinin saldırısında öldürülen Ukraynalılara ait.
- Çalışma, UINP tarafından sipariş edildi ve Lviv Bölge Konseyi'ne bağlı 'Dolya' belediye işletmesi tarafından yürütülüyor.
- 'Dolya', Polonya tarafından 31 Ağustos 2026 tarihinde onaylanan izinle çalışıyor; arama 6 Ekim'de başladı, UINP duyurusu 14 Ekim'de yapıldı.
- Polonya topraklarında insan kalıntısı bulan Ukrayna tarafı bu, uzun bir aradan sonra yapılan ikinci arama; ilki Sonbahar 2025'te Yureçkova köyünde gerçekleşti.
- Tarihsel verilere göre 10 Mart 1944'teki Laskiv katliamında 300'den fazla kişi öldü; Ukrayna-Polonya ortak araştırması 327 Laskiv sakininin öldüğünü belgeledi, bazı tarihçiler rakamı yaklaşık 350 olarak veriyor.
- Ocak 2025'te Ukrayna, ilk kez Volhynia trajedisi Polonyalı kurbanlarının cesetlerinin ekshumasyonuna izin verdi; Mayıs 2025'te Ternopil Oblastı'ndaki 1945 kurbanlarının ekshumasyonu tamamlandı.
Neden önemli
Bu keşif, II. Dünya Savaşı dönemine ait toplu sivil kayıplarla bağlantılı, Polonya topraklarında insan kalıntısı bulan Ukrayna tarafının uzun bir aradan sonra yürüttüğü ikinci arama çalışması olması bakımından önemli. Hem UINP hem de kazıyı yürüten belediye işletmesi, çalışmayı onurlu gömülere ilişkin Ukrayna-Polonya çalışma grubu anlaşmasının parçası olarak sunuyor ve ekshumasyon ile yeniden gömü planlarını da içeriyor. Gelişme, Polonya'nın 2016'da soykırım olarak tanıdığı Volhynia trajedisi Polonyalı kurbanlarının Ukrayna'nın ilk kez ekshumasyonuna izin verdiği, Polonya'nın 'atılım' olarak nitelendirdiği 2025 adımlarıyla paralel biçimde ilerleyen, hassas bir savaş dönemi hafıza diplomasisi sürecinin parçası.
Ne oldu
Ukrayna Ulusal Hafıza Enstitüsü (UINP), Polonya'nın Lublin Voyvodalığı, Hrubieszów İlçesi, Mircze Gmina'sındaki Laskiv köyündeki Ortodoks mezarlıkta yaklaşık 30 insan kalıntısı keşfedildiğini 14 Ekim'de duyurdu. Kazı, Lviv Bölge Konseyi'ne bağlı 'Dolya' belediye işletmesi tarafından, Polonya'nın 31 Ağustos 2026 tarihli izniyle yürütülüyor; saha çalışması 6 Ekim'de başladı. Hem tek kişilik hem de toplu gömülerdeki kalıntılar, Mart 1944'te Armia Krajowa (Yurt Ordusu) ve Bataliony Chłopskie (Köylü Taburları) birliklerinin saldırısında öldürülen Ukraynalılara ait. Çalışma, Ukrayna-Polonya onurlu gömü çalışma grubunun vardığı anlaşmalar çerçevesinde yürütülüyor; bir sonraki aşamada ekshumasyon, yeniden gömü ve anma töreni yapılması planlanıyor. UINP Başkanı Oleksandr Alfyorov, çalışmanın tüm ölenlerin kökenlerinden bağımsız olarak onurla anılması hedefinin bir parçası olduğunu ve gerçek uzlaşmanın her bir kişinin hafızasına saygıyla başladığını söyledi; Polonya tarafına da teşekkür etti. 'Dolya'nın başındaki Sviatoslav Sheremeta, ön sonuçların Mart 1944 olaylarından kurtulan eski Laskiv sakinlerinin anılarındaki bilgileri doğruladığını belirtti. Bu, uzun bir aradan sonra Polonya topraklarında insan kalıntısı bulan ikinci Ukrayna arama çalışması; ilki Sonbahar 2025'te Yureçkova köyünde, resmi Polonya izniyle gerçekleşmiş ve UPA savaşçısı kalıntısına rastlanmamıştı.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar Mart 1944 Laskiv katliamının toplam kurban sayısı konusunda farklı tahminler veriyor: bazıları '300'den fazla' diyor; Ukrayna ve Polonyalı tarihçi ve uzmanların ortak araştırması 1944'te ölen 327 Laskiv sakinini belgelemiş durumda; bazı tarihçiler ise rakamı yaklaşık 350 olarak veriyor. Kesin sayının ileri tarih ve arama araştırmalarıyla belirlenebileceği belirtiliyor. Ayrıca Polonyaca köy adının yazılışı kaynaklar arasında değişiyor (Lasków ile Laskiv/Laskіv).
Arka plan
10 Mart 1944'te Laskiv'de Ukraynalı sivillere yönelik toplu bir saldırı gerçekleşti; olayda 300'den fazla kişi hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Arama çalışması 'Dolya' belediye işletmesi tarafından 31 Ağustos 2026 tarihli Polonya izniyle yürütülüyor; saha çalışması 6 Ekim'de başladı. Benzer Ukrayna arama seferleri en son 2016'da Polonya topraklarında insan kalıntısı bulmuştu; Sonbahar 2025'teki Yureçkova seferinde ise UPA savaşçısı kalıntısına rastlanmadı. Polonya, 2016'da Volhynia trajedisini soykırım olarak tanıdı. Polonya'daki Ukrayna anıtlarının yıkılmasına karşılık Ukrayna, Polonyalı gömülere yönelik ekshumasyonlara moratoryum uygulamıştı; Ocak 2025'te Ukrayna ilk kez Volhynia trajedisi Polonyalı kurbanlarının cesetlerinin ekshumasyonuna izin verdi, Mayıs 2025'te Ternopil Oblastı'ndaki 1945 kurbanlarının ekshumasyonu tamamlandı ve Polonya bunu 'atılım' olarak nitelendirdi. 2020 ve 2022'de Ukrayna ile Polonya arasında tarihsel hafıza alanında işbirliği anlaşmaları yapıldı; 2023'te Ukrayna Puzhnyky'deki gömülere yönelik ortak araştırmaya izin verdi, ancak Polonya Monastır Tepesi'ndeki UPA askerleri mezarındaki anıt plaketinin yeniden yerine konması talebini henüz karşılamadı.