Güney Kore Devlet Başkanı, Ukrayna'yı Kuzey Kore savaş esirlerinin transferini ifşa etmekle suçladı

Neden önemli

Bu anlaşmazlık, savaşın seyrini belirleyen iki müttefik — Ukrayna ve Güney Kore — arasındaki nadir görülen bir diplomatik sürtüşmeyi gözler önüne seriyor. Savaşta canlı ele geçirilen ilk Kuzey Kore askerleri olan iki eserin kaderi, Pyongyang'ın Rusya saflarındaki askeri varlığının boyutunu ve daha geniş savaş diplomasisini ilgilendiren son derece hassas bir mesele haline gelmiş durumda. Lee'nin açıklamanın "acımasız ve sorumsızca" olduğuna dair açıklaması, Güney Kore kamuoyunda muhalefetin (People Power Party'den Ahn Cheol-soo dahil) Başkan Lee'yi yabancı bir liderin bu duyuruyu yapmasına izin verdiği için eleştirmesine yol açtı.

Ne oldu

23 Eylül 2026'da New York'taki BM Genel Kurulu konuşmasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna'nın iki Kuzey Kore savaş esirini Güney Kore'ye transfer ettiğini açıkladı. Bu, konuşmasının Kuzey Kore'nin savaştaki rolüne yönelik eleştirilerinin bir parçasıydı; Zelenskiy, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'u askerlerini "para birimi gibi" kullanmakla suçladı ve esirlerden birinin teslim alınacağını anlayınca intihara teşebbüs ettiğini söyledi.

Ertesi gün (24 Eylül), Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung X sosyal medya platformundan, Ukrayna'nın transferi ifşa ederek gizlilik anlaşmasını ihlal ettiğini savundu. Lee, konunun diplomasi, ulusal güvenlik ve Kore Yarımadası'ndaki durum üzerindeki ciddi etkileri nedeniyle son derece hassas olduğunu, bilginin gizli tutulmasının doğru karar olduğunu yazdı ve duyuruyu "acımasız ve sorumsuzca" olarak nitelendirdi. Bu paylaşım, Güney Kore tarafından transferin ilk resmi teyidi oldu.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Yonhap'a yaptığı açıklamada, herhangi bir gizlilik anlaşması olmadığını ve yalnızca transferin kendisinin açıklandığını, operasyonun tümüyle gizli tutulmasının tuhaf olacağını belirtti. Zelenskiy'nin iletişim danışmanı Dmytro Lytvyn, Ukrayna'nın "açık bir ülke" olduğunu ve esirlerin nereye gönderildiğinin saklanmasının yanlış olacağını söyledi. Öte yandan, eski Büyükelçi Valeriy Zaluzhny'nin medya danışmanı Oksana Torop, bir gizlilik anlaşmasının var olduğunu ve esirlerle ilgili görüşmelerin Güney Kore ile savaş dönemi işbirliğine yönelik çok daha geniş bir müzakere sürecinin parçası olduğunu öne sürdü.

İki kuzey Koreli asker — 21 yaşındaki Pek ve 26 yaşındaki Ri — Ocak 2025'te Rusya'nın Kursk Oblastı'nda Ukrayna Özel Kuvvetleri ve paraşütçüleri tarafından yakalanmıştı. Her ikisi de Aralık 2025'te yazılı olarak Güney Kore'ye gitme isteklerini bildirmişti. Güney Kore Anayasası'na göre Kuzey Kore sakinleri ülke vatandaşı sayılıyor, dolayısıyla Seoul onları ülkesine kabul etmekle yükümlü.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Uluslararası haberler bu olayı öncelikle Seoul ile Kiev arasındaki diplomatik bir sürtüşme ve Lee yönetimi için bir siyasi sorun olarak çerçeveledi. Uluslararası kaynaklar Lee'nin açıklamayı "acımasız ve sorumsuzca" olarak nitelendirmesine vurgu yaptı ve bir yabancı liderin duyuruyu yapmasına izin verdiği için yurt içi Güney Kore muhalefetinden (People Power Party'den Ahn Cheol-soo dahil) gelen eleştirilere dikkat çekti. Bazı uluslararası yayınlar ayrıca, Oksana Torop'un iddiasına karşı Lytvyn'nin yalanlamasını aktararak, gizlilik anlaşmasının varlığı konusundaki iç Ukrayna anlaşmazlığına da yer verdi.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

İki temel anlaşmazlık söz konusudur. İlk olarak, Kiev ve Seoul arasında esirlerin transferine ilişkin bir gizlilik anlaşmasının var olup olmadığı tartışmalıdır: Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung ve eski Büyükelçi Valeriy Zaluzhny'nin medya danışmanı Oksana Torop böyle bir anlaşmanın var olduğunu söylerken, Zelenskiy'nin iletişim danışmanı Dmytro Lytvyn ve Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi bunu yalanladı (Ukrayna ve Güney Kore kaynakları).

İkinci olarak, Seoul'ün Zelenskiy'nin planlanan ifşaatı konusunda önceden yeterince uyarılıp uyarılmadığı tartışmalıdır: Yonhap'a konuşan ismini açıklamayan bir Güney Kore cumhurbaşkanlığı yetkilisi, Seoul'ün Zelenskiy'nin niyetinden haberdar olduğunu ancak ifşaatın biçiminin bildirilmediğini söyledi; öte yandan Devlet Başkanı Lee'nin genel tutumu, kamuya açık duyuruyu onaylanmamış bir anlaşma ihlali olarak nitelendirdi (South China Morning Post ve ABC News).

Arka plan

Yakalanan iki kuzey Koreli asker — 21 yaşındaki Pek ve 26 yaşındaki Ri — Ocak 2025'te Rusya'nın Kursk Oblastı'nda Ukrayna Özel Kuvvetleri ve paraşütçüleri tarafından ele geçirildi ve bu, savaşta Kuzey Kore askerlerinin canlı olarak yakalandığı bilinen ilk vaka oldu. Her iki esir de Aralık 2025'te yazılı olarak Güney Kore'ye gitme isteklerini bildirdi. Güney Kore Anayasası'na göre Kuzey Kore sakinleri ülke vatandaşı sayılıyor, dolayısıyla Seoul onları kabul etmekle yükümlü. Mayıs 2025'in sonlarında Güney Kore, kuzey Koreli esirlerin "1000'e karşı 1000" formatındaki takas listelerine dahil edilmemesini talep etti; Haziran 2026'da Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna tarafından yakalanan tüm Kuzey Kore askerlerinin istekleri doğrultusunda kabul edilmeye hazır olduğunu ve zorla Rusya'ya veya Kuzey Kore'ye iade edilmelerine karşı çıkacağını açıkladı. Ukrayna ve Güney Kore tahminleri, 2024'ten bu yana Rusya'ya destek amacıyla konuşlandırılan Kuzey Kore askerlerinin sayısını yaklaşık 15.000 olarak gösteriyor (ağırlıklı olarak Kursk sınır bölgesinde); Zelenskiy 8 Ağustos'ta Rusya'nın 30.000–50.000 Kuzey Koreli personel konuşlandırmayı planladığını, HUR Başkan Yardımcısı Vadym Skibitskyi ise Ağustos sonunda yeni bir 8.500 kişilik kontenjanın eklendiğini söyledi.