Zelensky'nin BM'de ifşa ettiği Kuzey Koreli savaş esirlerinin Güney Kore'ye devri tartışma yarattı

Neden önemli

Bu olay, Ukrayna ile önemli bir insani yardım ortağı arasında nadir görülen bir kamu diplomasisi sürtüşmesini ortaya koyuyor. Bir tarafın yüksek profili uluslararası bir açıklama yapması durumunda diplomatik gizlilik normlarının nasıl işlediği sorusunu gündeme getiriyor. Tartışma, Pyongyang'ın savaşa on binlerce asker gönderdiği bir dönemde, Seul'un Ukrayna'ya yönelik insani ve ölümcül olmayan desteğinin kapsamını da etkileyebilir.

Ne oldu

23 Eylül 2026'da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelensky, New York'taki BM Genel Kurulu konuşmasında, Ukrayna'nın 2025'te Rusya'nın Kursk Oblastı'nda yakalanan iki Kuzey Koreli askeri personeli yakın zamanda Güney Kore'ye naklettiğini duyurdu. Zelensky, kuzey koreli askerleri canlı yakalamanın zor olduğunu ve esirlerden birinin teslim alındığını anlayınca intihara teşebbüs ettiğini söyledi.

Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung, 24 Eylül'de bunun bir gizlilik anlaşmasının ihlali olduğunu ve 'derin üzüntü' yarattığını açıkladı; konunun 'aşırı hassas' olduğunu ve diplomasi, ulusal güvenlik ile Kore Yarımadası'ndaki durum açısından büyük yansımaları bulunduğunu söyledi. Güney Kore Cumhurbaşkanlığı kıdemli sekreteri Song Ki-hon, Ukrayna'nın 'tek taraflı' ifşası ve gizlilik anlaşmasının varlığını reddetmesi karşısında 'derin üzüntü' duyduklarını belirtti, resmi açıklama ve özür talep ettiklerini, ayrıca Seul'ün bilgilendirilmesine rağmen konunun Zelensky tarafından 'yeterli ön istişare olmadan' kamuoyuna açıklandığını ileri sürdü.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı ise böyle bir gizlilik anlaşması ya da yükümlülüğünün var olmadığını, Güney Kore'nin de gizli tutulmasını talep etmediğini bildirdi. Cumhurbaşkanı'nın iletişim danışmanı Dmytro Lytvyn, savaş esirlerinin nereye gönderildiğinin gizlenmesinin yanlış olacağını söyledi.

28 Eylül 2026'da Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın Seul Büyükelçisi Andrii Vieshkin'i çağırdı; Birinci Dışişleri Bakan Yardımcısı Park Yoon-joo, Seul'ün 'sert' tutumunu iletti ve resmi açıklama ile özür talep etti. Vieshkin, Seul'ün tutumunu Kiev'e ileteceğini söyledi. Tartışma, Güney Kore'nin Zelensky hükümetine 100 milyon dolarlık yardım paketi açıkladığı ve Ukrayna'ya ölümcül silah sağlamama politikasını sürdürdüğü bir dönemde yaşanıyor.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna basını, Zelensky'nin BM Genel Kurulu'ndaki açıklamasını öne çıkararak Kiev'i böyle bir gizlilik yükümlülüğü altında olmamakla sunuyor. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı ve Dmytro Lytvyn, böyle bir anlaşmanın olmadığını vurgularken, çeşitli kaynaklar Kiev'in diplomatik kanallardan Seul'e önceden uyarıda bulunduğunu belirtiyor. LIGA.net gibi bazı Ukrayna medyası, tartışmanın kapalı kapılar ardında yumuşatılmaya çalışıldığını ve sürtüşmenin Seul tarafından tetiklendiğini aktarıyor.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Reuters, FT, BBC ve Güney Kore merkezli yayınlar, Seul'ün çerçevesini öne çıkararak Ukrayna'nın bir gizlilik anlaşmasını 'tek taraflı olarak' bozduğunu vurguluyor. Raporda, Song Ki-hon'un özür talebi ve ek tedbirler seçeneği ile Güney Kore muhalefetinin Lee Jae-myung'a yönelik eleştirileri, Pyongyang'a yönelik yumuşak yaklaşımıyla bağlantılı şekilde işleniyor. Yabancı yayınlar aynı zamanda Seul'ün Ukrayna'ya yönelik insani yardımının (Temmuz 2026'da açıklanan 100 milyon dolarlık paket) güvenlik ve diplomatik kaygılarla ölümcül silah sağlamama politikasını sürdürdüğünü de hatırlatıyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Seul, Ukrayna ile gizlilik ya da bilgi ifşa etmeme anlaşmasının var olduğunu ve Zelensky'nin açıklamasıyla bozulduğunu savunuyor; Ukrayna Cumhurbaşkanlığı ve Dmytro Lytvyn ise böyle bir anlaşma ya da yükümlülüğün bulunmadığını, Güney Kore'nin gizlilik talep etmediğini belirtiyor. Bir Güney Kore Cumhurbaşkanlığı yetkilisi Kiev'in diplomatik kanallardan önceden uyarıda bulunduğunu söylerken, Song Ki-hon aynı açıklamayı 'yeterli ön istişare olmadan' yapıldığı şeklinde nitelendiriyor; Ukrayna Cumhurbaşkanlığı ise detayların önceden görüşülmediğini ima ediyor. Financial Times'a konuşan ismi açıklanmayan üst düzey bir Ukrayna yetkilisi, cumhurbaşkanlığı düzeyinde böyle bir anlaşma olmadığını ve Seul'ün gizlilik beklentisinin 'tuhaf' bulunduğunu ileri sürüyor; Güney Koreli yetkililer ise karşılıklı bir anlayışa varıldığında ısrar ediyor.

Arka plan

Kuzey Koreli askerler, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşına 2024'te girdikten sonra ilk kez 2025'te Kursk Oblastı'nda Ukrayna güçleri tarafından yakalandı. Mayıs 2025'in sonlarında Güney Kore, Kuzey Koreli esirlerin '1000'e karşı 1000' takas formatındaki listelere dahil edilmemesini talep etti; Haziran 2026'da Seul Dışişleri Bakanlığı, kendi istekleriyle nakledilmek isteyen tüm Kuzey Koreli askerleri kabul etmeye hazır olduğunu ve zorla Rusya'ya ya da Kuzey Kore'ye iade edilmelerine karşı çıktığını açıkladı. Temmuz 2026'da Seul, Ukrayna'ya yönelik 100 milyon dolarlık yardım paketini duyurdu. 17 Eylül 2026'da Zelensky, Kuzey Kore'nin Rusya'ya 30.000 ile 50.000 arasında asker gönderdiğini ve bunların gerçek savaş deneyimi kazandığını söyledi.