Trump, Rusya'ya yönelik 'cehennem yaptırımları' yasasını imzaladı; Ukrayna Washington'la uygulama için çalışıyor
ABD Başkanı Donald Trump, Senatör Lindsey Graham tarafından başlatılan ve Kongre'nin iki kanadından geçen Rusya'ya yönelik yaptırım yasasını (Graham Yasası) imzaladı. Yasa, enerji, gölge filo, finans, savunma-sanayi kompleksi ve yaptırım delme mekanizmaları alanlarını kapsayan yaptırımları kanunlaştırıyor; Rus mallarına %500'e, Rus petrol ve gazını önemli ölçüde alan üçüncü ülke mallarına %100'e kadar gümrük vergisi öngörüyor. Ukrayna, ABD yönetimine somut öneriler iletti ve Temsilciler Meclisi Senatosu'yla birlikte uygulamanın gecikmemesi için çalışıyor.
Öne çıkanlar
- Trump, 'cehennem yaptırımları' olarak bilinen yasayı yaklaşık bir hafta önce imzaladı.
- Yasa; enerji, gölge filo, finans, savunma-sanayi kompleksi ve yaptırım delme mekanizmalarını kapsayan mevcut ABD yaptırımlarını kanunlaştırıyor.
- Rus mallarına %500'e, Rus enerjisini önemli ölçüde alan veya yaptırım delmeye yardımcı olan üçüncü ülke mallarına %100'e kadar gümrük vergisi öngörülüyor.
- Mevcut yaptırımlar yalnızca Rusya'nın İngiltere tarafından kabul edilen bir anlaşma imzayıp çatışmalara son vermesi halinde tamamen kaldırılabilir.
- ABD yönetiminin 18 Ekim'e kadar yasa kapsamındaki eylemleri uygulaması (ya da uygulamaması) gerekiyor.
- Ukrayna; tüccarlar, tankerler, kaptanlar, şirketler, rotalar ve aracılar hakkında somut listeleri ABD tarafına iletti.
- Yasa, ulusal çıkar gerekçesiyle ABD başkanının hükümleri muaf tutabildiği bir 'waiver' mekanizması içeriyor.
Neden önemli
Bu yasa, ABD'nin Rusya'ya yönelik mevcut yaptırımlarını artık başkanlık kararnamesiyle kaldırılamayacak şekilde kanunlaştırarak kalıcı hale getiriyor. Rus mallarına %500'e, Rus enerjisini alan üçüncü ülkelere %100'e kadar varan gümrük vergileri, Çin ve Hindistan gibi büyük alıcıları doğrudan hedef alıyor. 18 Ekim son tarihi, ABD yönetiminin takdirine bağlı kalmakla birlikte, uygulama için somut bir takvim oluşturuyor. Ukrayna, yabancı bankaların, savunma-sanayi tedarikçilerinin ve aracıların yaptırım kapsamına alınması için bilgi ve listeler sunuyor.
Ne oldu
ABD Başkanı Donald Trump, Senatör Lindsey Graham tarafından başlatılan ve Kongre'nin iki kanadından geçen yaptırım yasasını (Graham Yasası) imzaladı. Yasa, enerji, gölge filo, finans, savunma-sanayi kompleksi ve yaptırım delme mekanizmaları olmak üzere beş temel alanda ABD yaptırımlarını kanunlaştırıyor. Rus mallarına %500'e kadar gümrük vergisi; Rus petrol ve gazını önemli ölçüde alan ya da yaptırım delmeye yardımcı olan üçüncü ülke mallarına %100'e kadar gümrük vergisi uygulanmasını öngörüyor. Mevcut yaptırımlar artık başkanlık kararıyla kaldırılamayacak; yalnızca Rusya'nın bağımsız bir Ukrayna hükümeti tarafından kabul edilen bir barış anlaşması imzalaması ve çatışmalara son vermesi halinde tamamen kaldırılabilecek. Yasa, ulusal çıkar gerekçesiyle ABD başkanının hükümleri uygulamaktan muaf tutabildiği bir 'waiver' mekanizması içeriyor. ABD yönetiminin 18 Ekim'e kadar yasa kapsamındaki eylemleri gerçekleştirmesi (ya da gerçekleştirmemesi) gerekiyor. Ukrayna, yasa kapsamındaki tüm alanlarda — tüccarlar, tankerler, kaptanlar, savunma-sanayi tedarikçileri, bankalar ve aracılar dahil — ABD tarafına somut öneriler iletti. Ukrayna ayrıca Temsilciler Meclisi Senatosu'yla birlikte Beyaz Saray'ı yasanın tam uygulanması yönlendirmek için çalışıyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Rusya'nın büyük enerji alıcıları Çin ve Hindistan, yasaya sert tepki gösterdi. 2026 Şubat ayında Rosneft ve Lukoil'e uygulanan önceki yaptırımların ardından Rusya'nın petrol ihracat gelirleri 9,75 milyar dolar, ihracatı ise yaklaşık 6,6 milyon varil/gün olarak gerçekleşti; ticaretin bir kısmı daha önce yaptırım uygulanmamış katılımcılara yönlendirildi. Rusya, savunma-sanayi kompleksi için kritik teknolojileri ve bileşenleri üçüncü ülkeler üzerinden temin etmeye devam ediyor; ödemeler BAE, Türkiye, Orta Asya ve Hong Kong'taki bankalar üzerinden geçiyor.
Arka plan
Senatör Lindsey Graham tarafından başlatılan yasa, Kongre'nin iki kanadından geçtikten sonra Başkan Trump tarafından imzalandı. 2026 Şubat ayında Rosneft ve Lukoil'e uygulanan önceki yaptırımların ardından Rusya'nın petrol ihracat gelirleri 9,75 milyar dolara düşerken, ihracat miktarı yaklaşık 6,6 milyon varil/gün seviyesine geriledi. Rusya, ticaretin bir kısmını daha önce yaptırım uygulanmamış katılımcılara kaydırdı. Rusya, savunma-sanayi kompleksi için gerekli teknoloji ve bileşenleri üçüncü ülkeler üzerinden temin etmeye devam ediyor; bu ödemeler BAE, Türkiye, Orta Asya ve Hong Kong'taki bankalar üzerinden geçiyor. Yasa, ABD başkanına bireysel hükümleri ulusal çıkar gerekçesiyle muaf tutma yetkisi veren bir 'waiver' mekanizması içeriyor; bu da uygulamada önemli bir takdir alanı bırakıyor.