Trump, Rusya ve İran'a yönelik Graham Yaptırım Yasasını imzaladı

Neden önemli

Yasa, Moskova'nın enerji gelirlerini doğrudan hedef alıyor: Çin, Hindistan ve Türkiye gibi büyük Rus enerji alıcılarına yüzde 100'e kadar tarife uygulanmasına ve doğrudan Rusya'dan ithal edilen mallarda bu oranın yüzde 500'e çıkarılmasına olanak tanıyor. Aynı zamanda Rus askeri liderliğine, finans ve enerji sektörlerine, gölge filoya ve silah üretiminde kullanılabilecek malların ihracatına yönelik kısıtlamaları genişletiyor. Tasarının ana destekçisi olan geç Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Kongre'de Rusya'ya karşı daha sert tedbirler yönündeki en etkili seslerden biriydi.

Ne oldu

ABD Başkanı Donald Trump, 18 Eylül 2026'da (ABD saatiyle 18 Eylül, Kiev saatiyle 18-19 Eylül gecesi) Rusya ve İran'a yeni yaptırımlar getiren ve geç Senatör Lindsey Graham ile Demokrat Senatör Richard Blumenthal'ın ortaklaşa kaleme aldığı 'Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026' (HR 5334) yasasını imzaladı.

Senato tasarıyı 7 Ağustos 2026'da 86'ya 11 oyla, Temsilciler Meclisi ise çoğu kaynağa göre 16 Eylül 2026'da 262'ye 159 oyla onayladı. Yasanın orijinal Nisan 2025 versiyonu, Rus enerji kaynağı almaya devam eden ülkelere otomatik yüzde 500 tarife öngörüyordu; nihai versiyonda bu oran yüzde 100'e düşürüldü.

İmzadan sonra Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy Trump'a, senatörlere ve milletvekillerine teşekkür etti; Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha günü 'gerçekten tarihi' olarak nitelendirdi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukraynalı kaynaklar, imzayı Zelenskiy'in diplomatik zaferi olarak çerçeveliyor ve Trump ile ABD Kongresi'ne yönelik teşekkür mesajlarını öne çıkarıyor. Ukrayna Devlet Başkanının Yaptırım Politikaları Komiseri Vladyslav Vlasyuk, Çin, Hindistan ve Türkiye'yi en olası hedefler, Macaristan ve Slovakya'yı ise diğer olası hedefler olarak gösteriyor. Ukrayna medyası ayrıca 2026'nın ilk sekiz ayında Rus ham petrol ve LNG ithalat rakamlarını (Çin 585 milyon, Hindistan 453 milyon, Türkiye 44 milyon varil; Fransa 4,3 milyon, Belçika 3,06 milyon, İspanya 2,77 milyon ton) ayrıntılı biçimde vererek yasanın Rus gelirleri üzerindeki potansiyel etkisini vurguluyor. Gazeteci Roman Tsımbalyuk'un 'yasa durumu köklü biçimde değiştirmeyecek, Ukrayna'nın füzeye ihtiyacı var' yönündeki şüpheci görüşü de bazı Ukrayna kaynaklarında öne çıkarılıyor.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Tek Fransızca kaynak olan Le Monde, tasarının Temsilciler Meclisi'nden iki partili destekle geçtiğini belirtiyor ve Beyaz Saray'ın bu dönemde Pekin'le bir ticaret savaşı isteyip isteyemeyeceğini ya da buna gücünün yetip yetmeyeceğini sorguluyor. Reuters analistleri, Trump'ın kasım ayındaki ara seçimler öncesinde tüketici fiyatlarını artırabilecek adımlardan kaçınma eğilimi nedeniyle yasanın kısa vadeli etkisinin sınırlı kalabileceğini vurguluyor. Uluslararası haberler ayrıca Moskova'nın yeni ABD yaptırımlarının Ukrayna'da barış anlaşmasını zorlaştıracağı yönündeki uyarısını ve Hindistan'ın ikili ilişkilere ve küresel enerji piyasalarına yönelik risklere ilişkin açıklamasını öne çıkarıyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar arasındaki başlıca tartışma, Temsilciler Meclisi'nin tasarıyı hangi tarihte oyladığına ilişkin: çoğu kaynak 16 Eylül 2026'yı verirken, birkaç kaynak 17 Eylül 2026'yı kullanıyor.

Arka plan

Tasarı Nisan 2025'te Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ve Demokrat Senatör Richard Blumenthal tarafından Senato'ya sunuldu; orijinal hali Rus enerjisi almaya devam eden ülkelere otomatik yüzde 500 tarife öngörüyordu. Graham, 10 Temmuz 2026'da Kiev'deki bir basın toplantısında tasarının gözden geçirilmiş bir versiyonu üzerinde Beyaz Saray ile anlaşmaya varıldığını duyurdu ve ertesi gün, 11 Temmuz 2026'da hayatını kaybı. Tasarı, Vladimir Putin ile yürütülen müzakereler sırasında Beyaz Saray'ın talebi üzerine Senato Çoğunluk Lideri John Thune tarafından daha önce engellenmişti. AB ayrıca Rus gazı ithalatına kademeli bir yasak getirdi: uzun vadeli LNG sözleşmeleri için ana bitiş tarihi 1 Ocak 2027, uzun vadeli boru gazı sözleşmeleri için 30 Eylül 2027.