ABD Temsilciler Meclisi, Graham-Blumenthal Rusya yaptırım tasarısını gelecek hafta oylayacak
ABD Temsilciler Meclisi, Senatörler Lindsey Graham ve Richard Blumenthal tarafından kaleme alınan Rusya'ya yönelik yaptırım tasarısını (H.R. 5334) gelecek hafta oya sunmaya hazırlanıyor. Tasarı yüzde 100'e kadar tarife yetkisi tanıması nedeniyle Demokratlar'ın başını çektiği iki partili muhalefetle karşılaşıyor. Tasarının Senato'daki en büyük destekçisi Lindsey Graham, 12 Temmuz 2026'da hayatını kaybetti.
Öne çıkanlar
- ABD Temsilciler Meclisi, Graham-Blumenthal Rusya yaptırım tasarısını (H.R. 5334) gelecek hafta oylayacak; Kurallar Komitesi tasarıyı 14 Eylül öğleden sonrası için gündeme aldı.
- Tasarı, ABD Başkanı'na Rus ham petrolü ve doğalgazının en büyük beş alıcısı ile Rusya'nın enerji yaptırımlarını delmesine yardım eden en büyük beş ülkeye yüzde 100'e kadar tarife uygulama yetkisi veriyor.
- Tasarı ayrıca doğrudan Rusya'dan ithal edilen mallara yüzde 500'e kadar tarife öngörüyor.
- Tasarı Rusya'nın liderliği, enerji sektörü, savunma sanayii ve 'gölge filosu' ile işbirliği yapanlara zorunlu yaptırımlar öngörüyor.
- ABD Senatosu tasarıyı 7 Ağustos 2026'da 86'ya 11 oyla kabul etti; tasarının Senato'daki baş mimarı Lindsey Graham, 10 Temmuz'da Kiev'de Beyaz Saray ile anlaştığını açıkladıktan iki gün sonra 12 Temmuz 2026'da hayatını kaybetti.
- Azınlık Lideri Hakeem Jeffries başta olmak üzere birçok Demokrat milletvekili tasarıya karşı çıkıyor; ABD Ticaret Odası da tarife yetkilerinin tasarıdan çıkarılmasını istiyor.
- Ukrayna Devlet Başkanı Volodımır Zelenskıy, Yalta Avrupa Stratejisi toplantısında Kongre'den tasarıyı derhal çıkarmasını istedi.
Neden önemli
Tasarı yasalaşırsa Rusya'nın liderliği, enerji sektörü, savunma sanayii ve gölge filosuna karşı kapsamlı yeni yaptırımlar uygulamaya konacak; aynı zamanda ABD Başkanı'na Rus enerjisinin en büyük alıcılarına yüzde 100'e kadar tarife yetkisi verilecek. Tasarı Senato'yu geçmiş durumda ve Temsilciler Meclisi'ndeki oylamada ABD'nin Moskova'ya karşı ekonomik baskıyı ne ölçüde artıracağı, Ukrayna'nın savaştaki pazarlık gücünü doğrudan etkileyecek. Öte yandan Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler, tasarının başkana aşırı tarife yetkisi verip enerji fiyatlarını artırabileceğini savunarak karşı çıkıyor; bu muhalefet Kasım ara seçimleri öncesinde partizan bir çizgi halini almış durumda.
Ne oldu
ABD Temsilciler Meclisi, Senatörler Lindsey Graham ve Richard Blumenthal tarafından kaleme alınan Rusya'ya (ve İran'a) yönelik yaptırım tasarısını (H.R. 5334, "Lindsey Graham Sanctions on Russia and Iran Act") gelecek hafta oya sunmaya hazırlanıyor. Kurallar Komitesi tasarıyı 14 Eylül öğleden sonrası için gündeme aldı; kabulü için salt çoğunluk yeterli olacak. Tasarı, ABD Başkanı'na Rus ham petrolü ve doğalgazının en büyük beş alıcısına (Çin, Hindistan ve Türkiye bunlar arasında sayılıyor) ve Rusya'nın enerji yaptırımlarını delmesine yardım eden en büyük beş ülkeye yüzde 100'e kadar tarife uygulama yetkisi veriyor. Doğrudan Rusya'dan ithal edilen mallara ise yüzde 500'e kadar tarife öngörülüyor. Bunun yanı sıra Rusya'nın liderliği, enerji sektörü, savunma sanayii ve "gölge filosu" ile işbirliği yapanlara zorunlu yaptırımlar getiriliyor. Tasarı 7 Ağustos 2026'da Senato'dan 86'ya 11 oyla geçti. Tasarının en büyük Senato destekçisi Lindsey Graham, 10 Temmuz'da Kiev ziyareti sırasında Beyaz Saray ile güncellenmiş bir versiyon üzerinde anlaşmaya vardığını açıklamış, 12 Temmuz 2026'da ise aniden hayatını kaybetmişti. Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries'in yanı sıra Gregory Meeks, Richard Neal, Don Beyer gibi Demokrat milletvekilleri ve Senatörler Ron Wyden ile Elizabeth Warren, başkana çok geniş yeni tarife yetkileri vereceği gerekçesiyle tasarıya karşı çıkıyor. ABD Ticaret Odası da tasarıdaki tarife yetkilerinin çıkarılarak hedefe yönelik yaptırımlara ve enerji alıcısı ülkelerle diplomasiye odaklanılmasını isteyen bir mektubu Temsilciler Meclisi liderliğine gönderdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodımır Zelenskıy Yalta Avrupa Stratejisi toplantısında Kongre'ye tasarıyı "derhal" çıkarma çağrısı yaptı; Senato Dış İlişkiler Komitesi'nin önde gelen Demokratı Jeanne Shaheen de Temsilciler Meclisi'ni tasarıyı desteklemeye çağırdı. Meclis Başkanı Mike Johnson ise daha önce tasarının Kasım ara seçimlerine kadar takılma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtmişti. 9 Eylül'de Başkan Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı son görüşmeye olumlu değinerek Putin'in "anlaşma yapmak istediğini" söyledi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Beş kaynağın tamamı Ukrayna medyası ve ABD Temsilciler Meclisi'ndeki yaklaşan oyu Ukrayna için belirleyici bir an olarak çerçeveliyor; tasarının Rusya'nın enerji sektörü, savunma sanayii ve gölge filosuna yönelik kapsamlı yaptırımları nasıl öngördüğünü öne çıkarıyor. Ukraynalı yayınlar Zelenskıy'ın Yalta Avrupa Stratejisi'ndeki tasarıyı "derhal" çıkarma çağrısına geniş yer veriyor. Ukrayna kaynakları ayrıca Senatör Jeanne Shaheen'in Temsilciler Meclisi'ne yönelik desteğini ve adı açıklanmayan bir Avrupalı yetkilinin tasarıyı Ukrayna'ya verilen önemli bir siyasi ve sembolik destek sinyali olarak nitelendirmesini aktarıyor; ancak aynı zamanda ABD içindeki direnişi de teslim ediyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar Senato oylamasının tarih ve oy dağılımı konusunda farklılaşıyor: bir kaynak 7 Ağustos'taki oylamayı 86'ya 11 olarak aktarırken bir başka kaynak 28 Temmuz'daki oylamayı 86'ya 12 olarak aktarıyor.
Arka plan
Tasarı ilk olarak Nisan 2025 başında ABD Senatosu'na sunuldu; daha eski bir versiyon, Rus enerjisi almaya devam eden ülkelerden ithalata yüzde 500 tarife öngörüyordu. 10 Temmuz 2026'da Lindsey Graham, Kiev ziyareti sırasında düzenlediği basın toplantısında Beyaz Saray ile tasarının güncellenmiş bir versiyonu üzerinde anlaşmaya varıldığını duyurdu; iki gün sonra 12 Temmuz 2026'da hayatını kaybetti. Senato tasarıyı 7 Ağustos 2026'da 86'ya 11 oyla onayladı. Çin, Hindistan ve Türkiye Rus petrol ürünlerinin en büyük alıcıları arasında sayılıyor ve tasarının tarife hükümlerinden etkilenecek ülkeler arasında gösteriliyor. Haziran 2025'te Wall Street Journal, Trump yönetiminin Graham'ı tasarıyı yumuşatmaya zorladığını yazdı; Politico da 31 Ağustos'ta tasarının partizan anlaşmazlıklar nedeniyle Temsilciler Meclisi'nde başarısız olabileceğini bildirdi.