Eski Cumhurbaşkanlığı Yardımcısı İryna Mudra için 20 milyon grivnalık kefalet ödendi

Neden önemli

Eski bir üst düzey cumhurbaşkanlığı yardımcısının, NABU'nun yürüttüğü büyük bir kara para aklama soruşturması kapsamında kefaletle serbest bırakılması, Ukrayna'da üst düzey siyasi çevreleri de içeren yolsuzluk davalarının önemli bir aşamasını gösteriyor. Mahkemenin kefaleti 20 milyon grivnada tutması ve savunmanın indirim talebini reddetmesi, hem davanın ciddiyetine hem de yargının şüpheliye ve çevresine yönelik sıkı denetimine işaret ediyor. Soruşturma; Cumhurbaşkanlığı Ofisi'ni, milletvekillerini, eski görevlileri ve bir devlet bankasını (Sense Bank) birbirine bağlayarak sistemik bir yolsuzluk tablosu ortaya koyuyor.

Ne oldu

İryna Mudra, Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı'yken 19 Ağustos'ta NABU ve SAP tarafından 'Forrest Gamp' özel operasyonu kapsamında arama yapıldı ve aynı gün Cumhurbaşkanı Volodımır Zelenskıy tarafından görevinden alındı. 25 Ağustos'ta Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi (ВАКС), Mudra hakkında 60 günlük tutukluluk kararı verirken 20 milyon grivna kefaletle serbest kalma alternatifi tanıdı; savcılık 150 milyon grivna talep etmişti. Savunma heyeti 28 Eylül'deki temyiz duruşmasında kefaletin 12,5 milyona indirilmesini istedi, ancak ВАКС bu talebi reddederek kefaleti 20 milyon grivnada sabit tuttu. 8 Ekim itibarıyla kefaletin tamamı ödendi ve Mudra tahliye edildi. 'Forrest Gamp' dosyasında, grubun haziran ayı başlarında Sense Bank üzerinde fiili kontrol elde ettiği ve 150 milyon grivnalık parayı akladığı, aklanan bu paranın 'Midas' davasındaki bir şüphelinin kefaletinin ödenmesinde kullanıldığı iddia ediliyor. 20 Ağustos'ta NABU ve SAP, aynı şüphellerin yer aldığı ve devlet kayıtlarının hacklenmesi, sahte belgeler gibi yöntemlerle Kiev'de yağma faaliyetlerini konu alan 'Temida' soruşturmasını da kamuoyuna duyurdu.

Aynı dosyada Maksım Mıkıtas için 21 Ağustos'ta 30 milyon grivnalık, Vadım Stolyar için ise 11 Eylül'de 300 milyon grivnalık kefalet belirlendi. Kefaletin büyük kısmını Mudra'nın kendisi (yaklaşık 5,94 milyon) ve partneri Pavlo Polyaruş (toplam 4,4 milyon) ödedi; geri kalan kısmı şarkıcı Mariya Skaballanovych, Lutsk merkezli 'Malteks-M' şirketi ve daha önceki bir davada da kefalet ödeyici olarak görünen Nikolay Kuznets dahil çok sayıda kişi tarafından karşılandı.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Tüm kaynaklar Ukrayna merkezli ve Ukrayna dilli yayınlardan oluşuyor. Ukrainska Pravda, Schemes/Radio Svoboda, haber ajansları ve diğer Ukrayna medyası, 20 milyon grivnalık kefaletin tamamının ödendiği ve Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi'nin bunu teyit ettiği temel gerçeğinde birleşiyor. Ukrayna basını bu gelişmeyi, 'Forrest Gamp' operasyonunun parçası olduğu yüksek profilli bir yolsuzluk davasının usuli sonucu olarak sunarken soruşturmayı yürüten kurumlar olarak NABU ve SAP'yi öne çıkarıyor. Schemes gibi bazı Ukrayna yayınları, kefalete kimlerin katkıda bulunduğunu (Mudra'nın kendisi, partneri, Odesa merkezli bir şarkıcı, Lutsk merkezli bir şirket ve diğer kişiler) tek tek açıklayarak paranın nereden geldiğine dair şeffaflığı ön plana çıkarıyor. Öte yandan savunmanın kefaleti düşürme girişiminin reddedilmesi ve bankaların ödemeleri işleme almayı reddetmesi nedeniyle paranın toplanmasında yaşanan güçlükler de Ukrayna medyasında özellikle vurgulanan konular arasında yer alıyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar arasında iki temel ayrışma göze çarpıyor. Bir yanda İnterfaks-Ukrayina, ZN.UA, NV, Radio Svoboda ve Suspilne Novinı gibi yayınlar, kefaletin erken Ekim'de tamamen ödendiğini ve bunun Ukrainska Pravda ile Schemes'in aktardığı kolluk kaynaklarına dayandığını bildiriyor. Diğer yanda Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi'nin basın servisinin, 8 Ekim itibarıyla kefaletin tamamen ödendiğini resmen doğruladığı vurgulanıyor. Ukrainska Pravda, İnterfaks-Ukrayina ve NV'nin de aralarında bulunduğu bazı kaynaklar, tam ödemenin sadece mahkemenin teyidinden sonra mı yoksa daha önce kolluk kaynakları aracılığıyla mı kamuoyuna duyurulduğu konusunda farklılaşıyor; erken tarihli bilgi daha çok Schemes'in kolluk kaynaklarına dayalı haberlerine dayanıyor.

Arka plan

İryna Mudra, 19 Ağustos'ta NABU ve SAP'nin kendisi ve milletvekili Vadım Stolyar'a yönelik aramalarıyla aynı güne denk gelen şekilde Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkan Yardımcılığı görevinden uzaklaştırıldı. 25 Ağustos'ta Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi, onu 60 gün tutuklu kalmak üzere 20 milyon grivnalık kefalet alternatifı ile gözaltına aldı; savcılar 150 milyon istemişti. 'Forrest Gamp' davası, söz konusu grubun finas çekirdek şirketler ağı ve bir banka aracılığıyla ele geçirilen 150 milyon grivnanın aklanmasıyla, aklanan bu paranın ise ayrı bir dosya olan 'Midas' kapsamındaki bir şüpheli için kefalet ödenmesinde kullanıldığı iddialarına dayanıyor. Soruşturma, grubun haziran başında Sense Bank üzerinde fiili kontrol elde ederek bu parayı akladığını ileri sürüyor. 28 Eylül'de savunma, kefaletin 12,5 milyona indirilmesini talep etti; mahkeme bunu reddederek 20 milyon grivnalık tutarı sabit tuttu. 20 Ağustos'ta NABU ve SAP, aynı şüphelleri içeren ve devlet kayıtlarının hacklenip belgelerin sahte üretilmesi gibi yöntemler kullanılarak Kiev'de yağma faaliyetlerini konu alan 'Temida' adlı ayrı bir soruşturmayı daha kamuoyuna duyurdu. Aynı dosyanın diğer şüphelileri için de farklı kefalet kararları verildi: Maksım Mıkıtas için 21 Ağustos'ta 30 milyon grivna kefaletle tutukluluk, Vadım Stolyar içinse 11 Eylül'de 300 milyon grivnalık kefalet belirlendi.