Ukrayna Parlamentosu mülk değerleme yasasını kabul etti: 4,2 milyar dolarlık AB yardımının önü açıldı
Ukrayna parlamentosu Verkhovna Rada, 2001 tarihli mülk değerleme yasasını tamamen değiştiren yeni bir yasa kabul etti. Düzenleme, değerleme kurallarını uluslararası (IVS) ve Avrupa (EVS) standartlarıyla uyumlu hale getiriyor; bir Tek Değerleyiciler Sicili kurulmasını öngörüyor. Yasanın kabul edilmesi, Ukrayna'nın 4,2 milyar dolarlık ikinci AB makrofinansal destek dilimini almasının önünü açıyor.
Öne çıkanlar
- Verkhovna Rada, 2001'den beri yürürlükte olan mülk değerleme yasasını tamamen değiştiren yasayı kabul etti
- Yeni düzenleme değerleme kurallarını IVS ve EVS standartlarıyla uyumlu hale getiriyor
- Arsa parsellerinin ayrı parasal değerlemesi kaldırılarak taşınmaz ve arsa için bütünleşik değerleme modeline geçiliyor
- Değerleyiciler için Tek Değerleyiciler Sicili ve tek bir öz düzenleyici kuruluş oluşturulacak; Devlet Mülk Fonu ile üç aşamalı denetim modeli getiriliyor
- Yasa, Ukrayna'nın IMF Genişletilmiş Fon Tesisi (EFF) kapsamındaki yükümlülükleri kapsamında öngörülüyordu
- Kabul, AB Ukrayna Destek Kredisi programı kapsamındaki makrofinansal yardım için gereken dört karardan biri; 4,2 milyar dolarlık ikinci dilimin önünü açıyor
- Savaş nedeniyle oluşan hasarların değerlendirilmesine ilişkin kurallar da yasada yer alıyor
Neden önemli
Bu yasa, 2001'den kalma çerçeveyi modernleştirirken Ukrayna'nın değerleme düzenlemesini uluslararası standartlara yaklaştırıyor. Mali açıdan bakıldığında, yasanın kabul edilmesi AB'nin 4,2 milyar dolarlık ikinci makrofinansal destek diliminin önünü açıyor; aynı zamanda IMF Genişletilmiş Fon Tesisi (EFF) kapsamındaki yükümlülüklerle de bağlantılı. Savaş kaynaklı hasarların değerlendirilmesine ilişkin kurallar içermesi, savaş tazminatları ve yeniden yapılanma süreçleri için doğrudan önem taşıyor. Beklenen etkiler arasında mülklerin düşük veya yüksek değerlendirilmesinin azalması, vergi gelirlerinin artması ve devlet bütçesinin idari yükünün düşmesi sayılıyor.
Ne oldu
Ukrayna parlamentosu Verkhovna Rada, uzun süredir tartışılan tasarı 13435'i yasal düzenleme olarak kabul etti ve 2001 tarihli mülk değerleme yasasını tamamen yürürlükten kaldırdı. Yeni yasa, değerleme kurallarını Uluslararası Değerleme Standartları (IVS) ve Avrupa Değerleme Standartları (EVS) ile uyumlu hale getiriyor. Arsa parselleri için ayrı bir parasal değerleme uygulaması kaldırılarak taşınmaz ve arsanın birlikte değerlendirildiği bütünleşik bir model benimseniyor. Yasa, bağımsız değerleme ile standartlaştırılmış değerleme arasında ayrım yapıyor ve savaş nedeniyle oluşan hasarların nasıl değerlendirileceğine ilişkin kurallar getiriyor.
Kurumsal açıdan yeni düzenleme, tüm değerleme uzmanlarının bilgilerini birleştiren bir Tek Değerleyiciler Sicili oluşturulmasını, değerleyiciler için tek bir öz düzenleyici kuruluş kurulmasını ve Devlet Mülk Fonu ile Kalifikasyon ve Disiplin Komisyonu'nun yer aldığı üç aşamalı bir denetim modeli öngörüyor. Değerleme raporlarının incelenme kuralları güncelleniyor, cezalar ve temyiz komitesi aracılığıyla dava öncesi uyuşmazlık çözüm mekanizması getiriliyor. Değerleyiciler üç yılda bir mesleki yeterliliklerini daha esnek bir prosedürle yenileyebilecek; yabancı uzmanların mesleğe kabulü kolaylaştırılıyor; adli tıp uzmanları da metodoloji gerekliliklerine ve ihlal halinde disiplin sorumluluğuna tabi olacak.
Yasa, Ukrayna'nın IMF Genişletilmiş Fon Tesisi (EFF) kapsamındaki yükümlülükleri kapsamında öngörülmüştü ve AB Ukrayna Destek Kredisi programı kapsamındaki makrofinansal yardım için gereken dört karardan biriydi. Bu kararın alınmasıyla birlikte Ukrayna'nın 4,2 milyar dolarlık ikinci makrofinansal destek dilimini almasının önü açılmış oldu.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar yasayı birincil olarak AB makrofinansal desteğinin ve 4,2 milyar dolarlık ikinci dilimin önünü açacak bir ön koşul olarak çerçevelendiriyor. Haberlerde Ukrayna'nın IMF Genişletilmiş Fon Tesisi (EFF) kapsamındaki yükümlülüklerine ve Ukrayna Tesisi (Ukraine Facility) programının bir göstergesi olmasına özellikle vurgu yapılıyor. Ukrayna basını reformun genel siyasi çerçevelemesinden çok kurumsal mimarisine — Tek Değerleyiciler Sicili, öz düzenleyici kuruluş, üç aşamalı denetim modeli, temyiz komitesi — odaklanıyor. Ayrıca tasarı sürecindeki kurumlar arası gerilimlere de dikkat çekiliyor: Ekonomi ve Maliye bakanlıklarının koşullu desteği, Adalet Bakanlığı'nın usul mevzuatıyla uyumsuzluk itirazları, Devlet Mülk Fonu, Ulusal Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Komisyonu ile parlamentonun Bilimsel ve Uzmanlık Birimi'nin getirdiği yorumlar haberlerde yer alıyor.
Arka plan
Tasarı 13435 aylar boyunca tartışıldı: Mayıs ayında tekrarlanan birinci okuma için geri gönderildi; Eylül 2025'te Verkhovna Rada Ekonomik Kalkınma Komitesi tasarının temel olarak kabul edilmesini tavsiye etti. Ekonomi ve Maliye bakanlıkları tasarıyı ancak kapsamlı bir revizyon koşuluyla destekledi; Adalet Bakanlığı ise bazı hükümlerin usul mevzuatıyla uyumsuzluğuna dikkat çekti. Devlet Mülk Fonu, Ulusal Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Komisyonu ve parlamentonun Bilimsel ve Uzmanlık Birimi de tasarıya ilişkin yorumlarını bildirdi.