Przemyśl, Lviv ortaklığını askıya aldı
Polonya'nın Przemyśl belediye meclisi, Lviv bölge meclisinin 2027'yi Ukrayna Bağımsızlık Ordusu, Roman Shukhevych ve Oleh Olzhych'in anma yılı ilan etmesinin ardından 1995'ten bu yana süren ortaklığı askıya aldı. Lublin eyaleti ise 2004 tarihli iş birliği anlaşmasını sona erdirdi; çeşitli Polonya kurumları kararı kınadı.
Öne çıkanlar
- Przemyśl'de 21 meclis üyesi oy kullandı; hiçbir üye karşı oy vermedi veya çekimser oy kullanmadı.
- Lviv bölge meclisi, 2027'yi UPA, Roman Shukhevych ve Oleh Olzhych'in anma yılı ilan etti.
- Przemyśl iş birliğini durdurdu ancak ilişkileri kalıcı olarak sona erdirmedi.
- Lublin eyalet meclisi, 2004 року imzalanan anlaşmayı sona erdirdi; 30 meclis üyesinin tamamı oy kullandı.
- Polonya, Lviv bölge meclisi üyesi Sviatoslav Sheremeti'yi istenmeyen kişiler listesine aldı ve Schengen bölgesine girişini yasakladı.
- Ukrayna Dışişleri Bakanlığı kararı eleştirip Polonya'dan sert adımlardan kaçınmasını istedi.
- Polonya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'ya büyük askerî yardım paketinin askıya alındığı yönündeki haberleri yalanladı.
Neden önemli
Karar, 1995'ten bu yana süren Przemyśl-Lviv ortaklığını doğrudan etkilediği gibi sınır ötesi bir tarih anma tartışmasının resmi kurumlar arasındaki ilişkilere dönüştüğünü gösteriyor. Polonya'da belediye, eyalet ve merkezî hükümet düzeyinde farklı tepkiler geldi. Lublin'in iş birliği anlaşmasını sona erdirmesi, yalnızca sembolik bir destek bildiriminden daha ileri gitti. Sheremeti'ye uygulanan giriş yasağı ise kararın somut sonuçlarından biri oldu.
Ne oldu
Lviv bölge meclisi 20 Ekim'de 2027'yi Ukrayna Bağımsızlık Ordusu, Roman Shukhevych ve Oleh Olzhych'in anma yılı ilan etti. Kararın girişimini bölge meclisi üyesi Sviatoslav Sheremeta'nin yaptığı bildirildi; kararın yayınlandığı sosyal medya hesaplarından ve meclisin resmî sitesinden içerik kaldırıldı. Przemyśl meclisi 21 голосуyla Lviv ile ortak faaliyetleri askıya aldı. Başlangıçta tamamen feshedilmesi önerilen iş birliği yerine askıya alma kararı alındı. Lublin eyalet meclisi ise 2004 tarihli ekonomik, ticari, bilimsel-teknik ve kültürel iş birliği anlaşmasını sona erdirmeyi kabul etti. Kraków'da yeni belediye başkanı Lukasz Gibala da ortaklıkların askıya alınmasına yönelik bir karar hazırladı veya önerdi. Wrocław şehir meclisi, Podkarpackie eyalet meclisi ve Małopolska eyalet meclisinin tamamı Lviv bölge meclisinin kararına karşı çıkarken, son ikisi kararın geri alınmasını istedi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna basınında sınır ötesi tepkiler ve iki taraf arasındaki gerilimin gelişimi öne çıkarıldı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı kararı ülkenin Polanya ile ilişkilerinin gelişimi için zararlı ve karşı üretken olarak nitelendirdi ve Polonya'dan sert adımlardan kaçınmasını istedi. Bakanlık ayrıca Lviv bölge meclisi üyelerinin karar öncesinde merkezî hükümetle istişare etmediğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky'nin temsilcilerinin Polonya tarafına, kararın yürürlüğe girmeyeceğini bildirdiği aktarıldı. Bazı Ukrayna medya kuruluşları Polonya'nın büyük bir askerî yardım paketini askıya aldığını bildirdi; ardından Polonya Savunma Bakanlığı bu bilgiyi açıkça reddetti.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Polonya'daki yerel ve bölgesel kurumlar, sivil halka karşı işlenen suçlardan sorumlu yapıların anılmasına ilişkin çerçeveyi reddetti. Lublin, iş birliğini durdurmakla kalmayarak 2004 tarihli anlaşmayı sona erdirdi; Przemyśl ise askıya alma kararı verdi. Polonya hükümeti de sert tepki gösterdi: Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz kararı kabul edilemez, Başbakan Donald Tusk ise intihar edici bir tactics olarak nitelendirdi. Tepkiler belediye, eyalet ve ulusal yönetim düzeylerinde görüldü.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Sviatoslav Sheremeta'nin Schengen bölgesine giriş yasağının süresi hakkında iki farklı ifade kullanıldı: bazı kaynaklar beş yıllık yasak, diğerleri ise 2031'e kadar yasak şeklinde bildirdi. Ayrıca bazı Ukrayna medya kuruluşları Polonya'nın Ukrayna'ya yönelik büyük askerî yardım paketini askıya aldığını bildirdi; Polonya Savunma Bakanlığı ise bu iddiayı reddetti.
Arka plan
Przemyśl ile Lviv arasındaki ortaklık 1995'ten bu yana sürüyordu. Lublin eyaleti ile Lviv bölgesi arasındaki ekonomik, ticari, bilimsel-teknik ve kültürel iş birliği anlaşması ise 2004 tarihliydi. Lviv bölge meclisinin 20 Ekim tarihli kararı, Sviatoslav Sheremeta'nin girişimiyle kabul edildi. Lviv şehir yönetiminin bu kararı iptal etme yetkisi bulunmuyor; kararın resmen geri alınması şehir makamının yetkisinin dışında kalıyor.