AB Genel Mahkemesi, dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna'ya askeri yardım için kullanılmasına ilişkin Macaristan davasını reddetti

Neden önemli

Karar, dondurulmuş Rus devlet varlıklarından elde edilen gelirlerin Avrupa Barış Fonu aracılığıyla Ukrayna'ya askeri destek için yönlendirilmesinin önündeki Macar hukuki engelini kaldırıyor. Aynı zamanda bu tür kararların AB'nin Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası kapsamında olduğunu ve büyük ölçüde yargı denetimi dışında kaldığını teyit ediyor. Dava önceki Macar hükümeti döneminde açılmış olsa da, Başbakan Péter Magyar liderliğindeki yeni hükümet Rusya'yı tehdit olarak tanıyan ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleyen bir dış politika benimsedi.

Ne oldu

AB Genel Mahkemesi, dondurulmuş Rus Merkez Bankası varlıklarından elde edilen gelirlerin Ukrayna'ya yönelik askeri yardım için kullanılmasına itiraz eden Macaristan'ın davasını yetkisizlik gerekçesiyle reddetti. Mahkeme, söz konusu kararın AB'nin Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası kapsamında stratejik bir tercih olduğunu ve antlaşma istisnalarının bu davaya uygulanmadığını belirtti.

Macaristan davayı Temmuz 2025'te açmış, 21 Mayıs 2024 tarihli AB Konseyi kararının ve Mart 2025 tarihli Avrupa Barış Fonu komitesi kararının iptalini talep etmişti. AB Genel Mahkemesi 25 Ağustos 2025'te davayı kabul ederek incelemeye almış, ancak esastan görüşmeden yetkisizlik nedeniyle reddetmişti. Mahkeme, dondurulmuş varlık gelirlerinin meşruiyetine ilişkin bir değerlendirme yapmadı.

Macaristan, ilgili mekanizmanın oylanması sırasında çekimser kaldığını, ancak bunun Avrupa Barış Fonu aracılığıyla kendi onayı olmadan yönlendirilen sonraki kararlara rıza anlamına gelmediğini savunmuştu. Macaristan ayrıca Avrupa Barış Fonu'nun kendisini 'katkıda bulunan üye devlet' saymadığı için veto hakkını yok sayarak AB hukukunu ihlal ettiğini iddia etmişti. AB ise Macaristan'ın karşı oy kullanmak yerine çekimser kaldığını ve bu gelirlerin kullanımını engelleyemeyeceğini ileri sürmüştü.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukraynalı kaynaklar, mahkeme kararının Ukrayna lehine olduğunu ve dondurulmuş Rus varlık gelirlerinin askeri yardım için kullanılmasını engelleme girişiminin reddedildiğini vurguluyor. Haberler, önceki Orbán hükümetinin açtığı dava ile yeni Macar hükümetinin Rusya ve Ukrayna konusundaki revize edilmiş dış politika duruşu arasındaki jeopolitik karşıtlığa dikkat çekiyor. Makalelerde dondurulmuş Rus varlıklarının mali boyutu ve Batılı ülkelerin olası tam konfiskasyonu veya 45 milyar avroya kadar potansiyel finansman sağlayabilecek Ukrayna Kredi İşbirliği Mekanizması kapsamındaki tartışmalar öne çıkarılıyor.

Arka plan

Macaristan, Temmuz 2025'te 21 Mayıs 2024 tarihli AB Konseyi kararının ve Mart 2025 tarihli Avrupa Barış Fonu komitesi kararının iptalini talep ederek davasını açmıştı. AB Konseyi, 2021'de Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası alanındaki eylemleri finanse etmek için Avrupa Barış Fonu'nu kurmuştu; 2022-2024 arasında AB bu fon aracılığıyla Ukrayna için 6,1 milyar avro seferber etmiş, ardından tavanı 5 milyar avro artırarak toplamı 11,1 milyar avroya çıkarmıştı. AB ve G7 ülkelerindeki dondurulmuş Rus Merkez Bankası varlıklarının toplam hacmi 200 milyar avrodan fazla tahmin ediliyor ve büyük bölümü Avrupa yargı yetkisi altında, önemli bir kısmı Belçika merkezli Euroclear'da tutuluyor. Batılı ülkeler, Ukrayna'ya 45 milyar avroya kadar potansiyel finansman sağlayabilecek Ukrayna Kredi İşbirliği Mekanizması kapsamında Rus varlıklarının tam konfiskasyonu veya kullanımı olasılığını tartışmaya devam ediyor. Nisan ayındaki parlamento seçimlerinin ardından Başbakan Péter Magyar liderliğindeki yeni Macar hükümeti, Rusya'yı tehdit olarak tanıyan ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleyen bir dış politika benimsedi; 8 Eylül'de Budapeşte, Viyana Sözleşmesi kapsamında 'kabul edilemez' faaliyetler gerekçesiyle on Rus diplomatı sınır dışı etti.