Ukrayna, ulusal azınlıkların eğitim haklarını güçlendiren tasarıyı Verkhovna Rada'ya sundu; Macaristan memnun
1 Ekim'de Ukrayna parlamentosu Verkhovna Rada'ya, ulusal azınlıkların dilinde eğitime ilişkin bir tasarı kaydetti. Tasarı, Macar azınlığın da aralarında bulunduğu toplulukların eğitim haklarını güçlendirmeyi ve Macaristan'ın Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerindeki iki kümenin açılmasına yönelik vetosunu kaldırmasını öngörüyor. Macaristan Başbakanı Péter Magyar ve Dışişleri Bakanı Anita Orbán tasarıyı memnuniyetle karşıladı; tasarının Ekim ayı içinde kabul edilmesi bekleniyor.
Öne çıkanlar
- 1 Ekim'de Verkhovna Rada'ya ulusal azınlıkların dilinde eğitime ilişkin tasarı kaydedildi
- Macaristan Başbakanı Péter Magyar ve Dışişleri Bakanı Anita Orbán tasarıyı memnuniyetle karşıladı
- Anita Orbán tasarının Ekim ayı içinde kabul edilmesini beklediklerini belirtti
- Tasarı, öğrencilerin yüzde 50'sinden fazlasının ulusal azınlık dilinde eğitim gördüğü okullara azınlık kurumu statüsü tanıyor
- Macaristan, tasarının kabul edilmesi halinde AB üyelik müzakerelerinde bloke ettiği iki kümenin açılmasına ilişkin vetosunu kaldırmayı taahhüt etti
- Ukrayna, geri kalan kümelerin 2026 sonuna kadar açılmasını bekliyor
- Tasarı, Ukrayna-Macaristan uzman görüşmeleri ve Zakarpatya'daki Macar toplumu temsilcileriyle istişarelerin ardından hazırlandı
Neden önemli
Tasarı, Macaristan'ın Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerinde bloke ettiği iki kümenin açılması için öne sürdüğü koşul. Kabul edilmesi, Ukrayna'nın AB entegrasyon sürecinin önünü açabilir ve Zakarpatya'daki Macar azınlık ile diğer ulusal azınlıkların eğitim haklarını hukuki olarak güçlendirebilir. Aynı zamanda süreç, yeni Macar hükümeti döneminde azınlık hakları konusunda somut sonuçlara ulaşıldığını ortaya koyuyor.
Ne oldu
1 Ekim 2026'da Ukrayna parlamentosu Verkhovna Rada'ya, ulusal azınlıkların dilinde eğitime ilişkin bir tasarı kaydetti. Tasarı, Ukrayna ile Macaristan arasındaki profesyonel düzeydeki ikili istişarelerin ve Zakarpatya'daki Macar toplumu temsilcileriyle yapılan görüşmelerin ardından hazırlandı. Ukrayna Başbakan Yardımcısı Vsevolod Chentsov, tasarının Verkhovna Rada'ya sunulması hakkında Macar Dışişleri Bakanı Anita Orbán'ı bizzat bilgilendirdi. Tasarı, öğrencilerinin yarısından fazlası ulusal azınlık dilinde eğitim gören okullara azınlık kurumu statüsü verilmesini ve bu kurumların programlarında ulusal tarih ve kültür derslerinin yer almasını öngörüyor. Macaristan Başbakanı Péter Magyar, tasarının Macar dilinde eğitimin ve eğitim kurumları ağının yasal güvencelerini güçlendirdiğini söyleyerek karşılandığını belirtti. Macar Dışişleri Bakanı Anita Orbán, tasarının Ekim ayı içinde kabul edilmesini beklediklerini ifade etti ve yeni hükümetin birkaç ay içinde önceki Orbán hükümetinin 10 yılda başaramadığını başardığını söyledi. Zakarpatya'daki iki Macar azınlık kuruluşu 2 Kasımı'nda ortak bir açıklama yayımla tasarıyı memnuniyetle karşıladı ve Verkhovna Rada'dan tasarıyı bir an önce ve eksiksiz biçimde kabul etmesini istedi. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, tasarının kabul edilmesinin AB üyelik müzakerelerinde bloke edilen iki kümenin açılmasını sağlamasını umut ettiklerini belirtti.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar tasarıyı, Ukrayna'nın ikili anlaşmalar ve AB üyelik süreci kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi olarak sunuyor; müzakere kümelerinin açılması için gereken tüm koşulların karşılandığı vurgulanıyor. Ukrayna yayınları, gelişmeyi bir başarı olarak aktarırken özellikle Başbakan Yardımcısı Vsevolod Chentsov ve Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha'nın açıklamalarına yer veriyor. Bazı Ukrayna yayınları, Macar azınlığın iki kuruluşunun ortak açıklamasını, tasarının eski Macar hükümetiyle yakın ve ona mesafeli kesimler dahil geniş bir meşruiyete sahip olduğunun kanıtı olarak öne çıkarıyor. Bir kısım başlıklar da Anita Orbán'ın yeni Macar hükümetinin eski hükümetle diplomatik etkinlik karşılaştırmasını diplomatik bir dönüm noktası olarak sunuyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar, kalan kümelerin açılması için öngörülen takvime ilişkin farklılık gösteriyor: bazıları yıl sonunun 2025'i, bazıları ise 2026'yı işaret ediyor. Kaynaklar ayrıca tasarı kabul edildikten sonra Macaristan'ın iki kümenin açılmasına ne zaman izin vereceği konusunda da ayrışıyor: bazıları bunun 13 Ekim gibi erken bir tarihte gerçekleşebileceğini belirtirken, diğerleri kabulün ardından daha sonraki bir tarihe işaret ediyor.
Arka plan
Macaristan, Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerinde iki kümenin açılmasını bloke ediyor ve ilerlemeyi Zakarpatya'daki Macar azınlığın korunmasına bağlı kılıyor. Ukrayna ve Macaristan, Macar azınlığın dil, kültür ve eğitim hakları konusunda haziran ayında anlaşmaya vardı. Macaristan Başbakanı Péter Magyar'a göre Ukrayna'da yaklaşık 100 bin etnik Macar yaşıyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, eylül ayında AB üyelik müzakerelerine ilişkin tüm kümelerin 2026 sonuna kadar açılmasını beklediklerini söyledi. Magyar, hükümetinin Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerinin hızlandırılmasına destek vermediğini birçok kez yineledi.