AB üye ülkeleri Ukrayna için 2. ve 3. müzakere kümelerini açmayı kabul etti
AB üye ülkeleri, Ukrayna'nın AB üyelik sürecinde İç Pazar ile Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme kümelerini açma konusunda anlaştı. Aynı karar Moldova için de verildi. Kararı, AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın Avrupa İşleri ve Savunma Bakanı Thomas Byrne duyurdu ve günü üç ülke için bir "Süper Salı" olarak nitelendirdi.
Öne çıkanlar
- AB üye ülkeleri, Ukrayna'nın AB üyelik sürecinde 2. ve 3. müzakere kümelerinin açılması konusunda anlaştı.
- Aynı karar Moldova'nın 2. ve 3. kümelerinin açılmasını da kapsıyor.
- Karar, İrlanda'nın AB Konseyi dönem başkanlığını yürütmesi sırasında Bakan Thomas Byrne tarafından X platformunda duyuruldu.
- 2. küme malların, işçilerin, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımını kapsayan İç Pazar; 3. küme ise dijital dönüşüm, ekonomi politikası, eğitim ve bilimi kapsayan Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme ile ilgili.
- Ukrayna'nın daha önce açılmış iki kümesi bulunuyordu: "Temeller" ve "Dış İlişkiler".
- Ukrayna ile AB arasındaki hükümetlerarası konferans 13 Ekim'de yapılacak ve kümelerin resmen açılması bekleniyor.
- Kararın bir parçası olarak AB, Karadağ için 17, 18 ve 19. müzakere fasıllarını, Arnavutluk için ise 20. faslı kapattı.
Neden önemli
Karar, Ukrayna'nın AB üyelik sürecini iç pazar ile rekabet edebilirlik ve kapsayıcı büyümeyi kapsayan iki ek müzakere kümesini açarak ilerletiyor. Bu adım, Macaristan'ın daha önceki veto'sunun kaldırılmasının ardından azınlık dillerinde eğitim haklarına dair yasama çalışmasının tamamlanmasıyla mümkün oldu. Aynı paket Moldova için aynı kümeleri açarken Karadağ ve Arnavutluk için de ilerleme sağladı; bu durum AB genişlemesinin sürdüğüne işaret ediyor.
Ne oldu
AB üye ülkeleri, Ukrayna'nın AB üyelik sürecinde 2. ve 3. müzakere kümelerinin açılması konusunda uzlaştı. Aynı karar Moldova için de verildi. Duyuruyu, AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten İrlanda'nın Avrupa İşleri ve Savunma Bakanı Thomas Byrne X üzerinden yaptı ve günü Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna için bir "Süper Salı" olarak nitelendirdi; bir önceki gün Karadağ için yapılan ilerlemeye atıfla "Karadağ Pazartesisi" ifadesini kullandı.
2. küme (İç Pazar) malların, işçilerin, hizmetlerin ve sermayenin serbest dolaşımını; 3. küme (Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme) ise dijital dönüşüm, ekonomi politikası, vergilendirme, eğitim ve bilimi kapsıyor. AB üyelik süreci altı tematik kümede gruplandırılmış müzakere fasıllarından oluşuyor; Ukrayna'nın daha önce "Temeller" ve "Dış İlişkiler" kümeleri açılmıştı.
Kararın bir parçası olarak AB, Karadağ için 17, 18 ve 19. müzakere fasıllarını, Arnavutluk için ise 20. faslı kapatma konusunda da anlaştı. 12 Ekim'de Ukrayna'da Verkhovna Rada, Macaristan'ın Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerinin önünü açma koşullarından biri olan yerli halklar ve ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin 16119 sayılı tasarıyı kabul etti; Devlet Başkanı Zelensky da yasayı imzalayarak Ukrayna'nın yanı sıra AB resmi dili statüsündeki azınlık dillerinde eğitim fırsatlarını genişletti.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynakları olayı, AB üye ülkeleri arasındaki oybirliğine ve İrlanda'nın AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten bakanının kişisel duyurusuna vurgu yaparak, Ukrayna'nın AB üyeliği yolunda olumlu bir adım olarak çerçeveliyor. Birçok kaynak, Verkhovna Rada'nın 16119 sayılı tasarıyı kabul etmesi ve Devlet Başkanı Zelensky'nin azınlık eğitim yasasını imzalaması ile Macaristan'ın önceki vetosunu yerel içerik olarak öne çıkararak, küme açılımını mümkün kılan önkoşul olarak sunuyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha'nın 13 Ekim'deki resmi karar beklentisi sıklıkla alıntılanıyor; bu da Ukrayna'nın AB zaman çizelgesi yerine kendi diplomatik beklentisini öne çıkardığını gösteriyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar arasında kararın özü, kümelerin kapsamı veya hangi ülkelerin ilerleme kaydettiği konusunda anlamlı bir görüş ayrılığı yoktur. Tek tartışma, AB üye ülkelerinin kümeleri açma kararının tarihiyle ilgilidir: bazı kaynaklar Byrne'ın paylaşımının yapıldığı 12 Ekim Pazartesi'yi, bazıları ise resmen hükümetlerarası konferansın yapılacağı 13 Ekim Salı'yı işaret ediyor.
Arka plan
Ukrayna AB üyelik başvurusunu 28 Şubat 2022'de sundu ve 23 Haziran 2022'de aday ülke statüsü aldı. Üyelik müzakerelerine 2023 sonunda izin verildi ve 2024'te resmen başladı; Ukrayna'nın daha önce "Temeller" ve "Dış İlişkiler" olmak üzere iki açık kümesi bulunuyordu. AB üyelik süreci, altı tematik kümede gruplandırılmış müzakere fasıllarından oluşuyor.
Ek kümelerin açılması, dönemin Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ın tutumu nedeniyle engellenmişti. Macaristan'da hükümet değişikliğinin ardından ülke 17 aylık vetosunu Haziran ayında kaldırdı, ancak birkaç hafta sonra Kıyiv'i Zakarpattia'daki Macarların haklarına ilişkin anlaşmayı yerine getirmemesi halinde Ukrayna'nın AB üyeliğini durdurma tehdidinde bulundu.
12 Ekim'de Verkhovna Rada, yerli halklar ve ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin 16119 sayılı tasarıyı kabul etti; Devlet Başkanı Zelensky de yasayı imzalayarak Ukrayna'nın yanı sıra AB resmi dillerinden biri olan azınlık dillerinde eğitim fırsatlarını genişletti.