AB, Ukrayna ve Moldova için iki yeni müzakere kümesini önümüzdeki hafta açabilir
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, 5 Ekim'de Brüksel'de Moldova-AB Ortaklık Konseyi toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında, Ukrayna ve Moldova için 'İç Pazar' ile 'Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme' müzakere kümelerinin önümüzdeki hafta Lüksemburg'daki Hükümetlerarası Konferans'ta (IGC) açılabileceğini söyledi. Kos, açılışın Ukrayna Parlamentosu'nun ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin yasa tasarısını kabul etmesine bağlı olduğunu belirtti. Financial Times'a göre Macaristan Başbakanı Péter Magyar, diplomatlarına Ukrayna ve Moldova'ya küme açılışına ilişkin mektupların gönderilmesini engellememeleri talimatını verdi. Macaristan'ın tam desteği, 12 Ekim'de yapılması beklenen oylamaya bağlı.
Öne çıkanlar
- AB Genişleme Komiseri Marta Kos, 5 Ekim'de Ukrayna ve Moldova için iki yeni müzakere kümesinin önümüzdeki hafta açılabileceğini açıkladı.
- Kümeler 'İç Pazar' ve 'Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme' olup, açılışın 13 Ekim'de Lüksemburg'daki IGC'de yapılması planlanıyor.
- Açılış, Ukrayna Parlamentosu'nun ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin yasa tasarısını 12 Ekim'de kabul etmesine bağlı.
- FT'ye göre Macaristan Başbakanı Péter Magyar, diplomatlarına Ukrayna ve Moldova'ya küme açılışı mektuplarının gönderilmesini engellememelerini söyledi.
- Bu kümeler açılırsa, Ukrayna ve Moldova için iki küme (yeşil gündem ile tarım ve uyum) açılmamış olarak kalacak.
- Komisyon, AB'nin 28 Ekim'deki yıllık genişleme raporunda Ukrayna'nın reform ilerlemesine ilişkin ayrıntılı değerlendirme sunacak.
- Ukrayna şu ana kadar 'Temeller' (15 Haziran) ve 'Dış İlişkiler' (14 Temmuz) olmak üzere altı kümeden ikisini açtı.
Neden önemli
Bu gelişme, Ukrayna'nın AB üyelik müzakerelerinde Macaristan'ın aylar süren vetosunun kaldırılması ve Temmuz ayından bu yana sürecin ilk kez ilerlemesi anlamına gelir. İki kümenin açılması, altı kümenin dördünün açılmış olmasını sağlayacak ve AB üyelik sürecindeki somut, doğrulanabilir kilometre taşlarını oluşturacak. Paket, Macaristan'ın uzun süredir üzerinde durduğu azınlık eğitimi sorununu da ele alıyor ve iki taraf arasındaki ikili meselelerin Ukrayna'nın Avrupa entegrasyonunu nasıl şekillendirmeye devam ettiğini gösteriyor.
Ne oldu
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, 5 Ekim'de Brüksel'de Moldova-AB Ortaklık Konceli toplantısının ardından yaptığı açıklamada, Ukrayna ve Moldova için 'İç Pazar' ve 'Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme' müzakere kümelerinin önümüzdeki hafta Lüksemburg'daki Hükümetlerarası Konferans'ta açılabileceğini duyurdu. Kos, açılışın Ukrayna Parlamentosu Verkhovna Rada'nın Macaristan'ın talep ettiği ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin yasa tasarısını kabul etmesine bağlı olduğunu vurguladı. Financial Times, Macaristan Başbakanı Péter Magyar'ın diplomatlarına Ukrayna ve Moldova'ya küme açılışına ilişkin mektupların gönderilmesini engellememeleri talimatını verdiğini bildirdi. Macaristan'ın tam politik desteğinin, 12 Ekim'de yapılması planlanan oylamaya bağlı olduğu belirtildi. Söz konusu iki küme açılırsa, Ukrayna ve Moldova için yeşil gündem ile tarım ve uyum konulu iki küme daha açılmamış olarak kalacak. Avrupa Komisyonu, tüm kümelerin yıl sonuna kadar açılmasını umuyor. Kos, Ukrayna ve Moldova'nın AB genişleme sürecindeki dört lider ülke arasında yer aldığını söyledi. Komisyon, Ukrayna'nın reform ilerlemesine ilişkin ayrıntılı değerlendirmesini 28 Ekim'de yayımlanacak yıllık genişleme raporunda sunacak.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar, anlatıyı 12 Ekim'deki yasama adımına odaklıyor ve Verkhovna Rada'nın ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin oylamasını Macaristan'ın kümeleri açmasının ön koşulu olarak çerçeveliyor. Rada Başkanı Ruslan Stefançuk, parlamentonun 12 Ekim'de çalışmalarına başlayacağını ve önemli entegrasyon tasarılarını kabul edeceğini söyledi. Ukraynalı yetkililer — özellikle Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha ve Başbakan Yardımcısı Vsevolod Çentsov — Ukrayna'nın koşulları yerine getirdiğini ve oylamanın Macaristan'ın engellemesini sonlandırmasını umduklarını belirterek ülkenin görevini yaptığını vurguladı.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Uluslararası çerçeveleme, önce Brüksel'den gelen açıklamalara — özellikle 5 Ekim'deki basın toplantısı ve Lüksemburg'daki IGC için öngörülen koşullu takvime — odaklanıyor. Financial Times'ın raporlaması, Macaristan'ın süreçteki belirleyici rolünü ön plana çıkarıyor. Uluslararası anlatı, küme açılışını AB'nin daha geniş süreçlerine bağlıyor: Komisyon'un 28 Ekim'deki genişleme raporu, dört aday ülke için öncelikli yol haritaları öngören 'kademeli entegrasyon' modeli önerisi ve Ekim sonundaki AB liderler zirvesi.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukraynalı kaynaklar arasında iki noktada görüş ayrılığı var: Bazı haberler ulusal azınlıkların eğitimine ilişkin yasa tasarısının Verkhovna Rada'ya 1 Ekim'de, diğerleri ise 2 Ekim'de kaydedildiğini yazıyor. Ayrıca, hükümetin 12 Ekim'de parlamento toplantısı talebine ilişkin haberlerde bazı kaynaklar başbakanın adını 'Serhiy Khoretsky' (veya benzer yazım varyantları) olarak veriyor; bu ad, sağlanan diğer bilgilerle örtüşmüyor.
Arka plan
Ukrayna ve Moldova, ilk 'Temeller' kümesini 15 Haziran'da, Ukrayna ise altıncı 'Dış İlişkiler' kümesini 14 Temmuz'da açtı. Macaristan, 17 Temmuz'dan bu yana 2. ve 3. kümelerin tarama sonuçlarını onaylamayı birçok kez reddetti (22 Temmuz, 1 Eylül, 8 Eylül). Haziran ayında Macaristan, Budapeşte'de hükümet değişikliğinin ardından Ukrayna'nın AB üyeliğine yönelik 17 aylık vetosunu kaldırmış, ancak birkaç hafta sonra Kıyiv, Zakarpattia'daki Macarların haklarına ilişkin anlaşmayı uygulamazsa süreci durdurma tehdidinde bulunmuştu. Tüm 33 müzakere faslı altı küme halinde gruplandırılmış olup, kapatılmaları için 27 AB üye devletinin tamamının oybirliğiyle onayı gerekiyor. Komisyon, aday ülkelere — Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ için öncelikli yol haritalarıyla — tam üyelik öncesinde bile engelsiz ticaret ve AB programlarına katılım sağlayacak 'kademeli entegrasyon' modeli önerdi.