Yayımlanma: 8 Ekim, 23:51 UTC · Güncelleme: 9 Ekim, 00:04

AB büyükelçileri Ukrayna ve Moldova'ya yeni müzakere kümeleri için davet gönderilmesini onayladı; AB Konseyi başkanı Zelenski'yi zirveye davet etti

AB üye devletlerinin büyükelçileri 7 Ekim'de Ukrayna ve Moldova'ya "İç Pazar" ve "Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme" kümelerindeki müzakere pozisyonlarını sunmaları için davet gönderilmesini onayladı. Macaristan, daha önce engellediği süreci, Ukrayna'nın ulusal azınlıkların eğitim haklarına ilişkin yasayı kabul etmesi şartıyla açtı. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile telefonda görüşerek onu 15-16 Ekim'deki AB liderler zirvesine bizzat davet etti. Bazı AB diplomatları ise Ukrayna ile Moldova'nın katılım müzakerelerinin ayrıştırılmasını tartışıyor.

Öne çıkanlar

7 Ekim'de AB büyükelçileri, Ukrayna ve Moldova'ya kümeler 2 ("İç Pazar") ve 3 ("Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büyüme") için müzakere pozisyonlarını sunma daveti gönderilmesini onayladı.
Macaristan, Zakarpattia'daki Macar azınlığının eğitim haklarına ilişkin yasa Ukrayna Parlamentosu'nda kabul edilmesi şartıyla engelini kaldırdı; tasarının 12 Ekim'de oylanması bekleniyor.
AB Konseyi Başkanı António Costa, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski'yi 15-16 Ekim'de Brüksel'deki AB liderler zirvesine bizzat katılmaya davet etti.
Ukrayna'nın şu ana kadar açtığı kümeler: 15 Haziran'da küme 1 ("Temeller") ve 14 Temmuz'da küme 6 ("Dış İlişkiler"); kalan iki küme 4 ("Yeşil Gündem") ve 5 ("Kaynaklar, Tarım ve Uyum").
AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Marta Kos, 2030'a kadar iki ya da üç yeni devletin AB'ye katılabileceğini; Karadağ ve Arnavutluk'un en yakın adaylar olduğunu söyledi.
Raporteur'e konuşan üç AB diplomatına göre bazı AB diplomatları Ukrayna ile Moldova'nın katılım süreçlerini ayırma olasılığını ciddi şekilde tartışıyor; bir diplomat "kimse Ukrayna'nın on yılın sonuna kadar AB üyesi olacağına ciddi olarak inanmıyor" dedi.
Zelenski son günlerdeki Rus saldırılarında Prylukı, Kramatorsk, Kyiv dahil kentlerde 78 kişinin öldüğünü, 215 kişinin yaralandığını söyledi; Ukrayna görüşmeden bir gün önce AB'den 1,2 milyar euro'luk dilim aldı.

Neden önemli

Karar, Ukrayna'nın altı müzakere kümesinden ikisinin önümüzdeki hafta açılmasının önünü açıyor; geriye yalnızca iki küme kalıyor. Macaristan teknik engeli kaldırmış olsa da ilerleme, Ukrayna Parlamentosu'nun 12 Ekim'deki ulusal azınlıkların eğitim hakları yasası oylamasına bağlı. AB Konseyi'nin 15-16 Ekim zirvesi Ukrayna'nın katılım yolunu, AB iç reformlarını ve Karadağ'la yıl sonuna kadar tamamlanması hedeflenen katılım antlaşmasını da görüşecek. Aynı zamanda bazı AB diplomatlarının Ukrayna ile Moldova'nın katılım süreçlerini ayrıştırmayı tartıştığı ve bir diplomatın Ukrayna'nın on yılın sonuna kadar AB üyesi olmayacağını söylediği raporları, Kiev'in AB üyeliği rotasına ilişkin iç tartışmaları gözler önüne seriyor.

Ne oldu

AB üye devletlerinin büyükelçileri 7 Ekim'de Ukrayna ve Moldova'ya, "İç Pazar" ve "Rekabet Edebilirlik ve Kapsayıcı Büküme" kümelerindeki müzakere pozisyonlarını sunmaları için davet gönderilmesini onayladı. Macaristan, Zakarpattia'daki Macar azınlığının eğitim haklarına ilişkin yasa Ukrayna Parlamentosu'nda kabul edilmesi şartıyla engelini kaldırmıştı; tasarının 12 Ekim'de oylanması bekleniyor. Plana göre 12 Ekim'de AB üye devletleri ortak müzakere pozisyonlarında anlaşmaya varacak, 13 Ekim'de ise iki kümenin Ukrayna ve Moldova için resmen açılabileceği bir hükümetlerarası konferans düzenlenecek. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ile 8 Ekim'de telefonda görüştü, onu 15-16 Ekim'deki AB liderler zirvesine bizzat katılmaya davet etti ve AB'nin Ukrayna'yı "adil ve kalıcı bir barış sağlanana kadar" desteklemeye devam edeceğini söyledi. Costa ayrıca yoğunlaşan Rus saldırılarının Moskova'nın barış müzakerelerine gerçek bir ilgi göstermediğine işaret ettiğini belirtti. AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Marta Kos, 7 Ekim'de milletvekillerine 2030'a kadar iki ya da üç yeni devletin AB'ye katılabileceğini; Karadağ ve Arnavutluk'un en yakın adaylar olduğunu söyledi. Ukrayna daha önce 15 Haziran'da küme 1 ("Temeller") ve 14 Temmuz'da küme 6'yı ("Dış İlişkiler") açmıştı; kalan iki küme 4 ("Yeşil Gündem") ve 5 ("Kaynaklar, Tarım ve Uyum"). Raporteur'e konuşan üç AB diplomatı, Ukrayna ile Moldova'nın katılım süreçlerinin ayrıştırılması olasılığının AB içinde giderek daha ciddi şekilde tartışıldığını söyledi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna kaynakları, Avrupa Konseyi başkanının Zelenski'ye yönelik kişisel davetini ve iki yeni müzakere kümesinin açılmasını somut diplomatik ilerleme olarak öne çıkarıyor. Macaristan'ın engelinin kaldırılmasını vurguluyor ve bir sonraki adımı 12 Ekim'deki yasa oylamasına bağlıyor; Ukrayna'nın yıl sonuna kadar kalan kümeleri açma yolunda olduğunu çerçeveliyor. Ukrayna medyası ayrıca Raporteur'in Ukrayna ile Moldova'nın katılım süreçlerinin ayrıştırılmasına ilişkin raporunu öne çıkararak bunu Ukrayna'nın Avrupa entegrasyonuna karşı direnilmesi gereken bir risk olarak sunuyor.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Uluslararası yayınlar aynı AB büyükelçileri kararını ve Costa-Zelenski görüşmesini daha rutin usul adımları olarak sunuyor ve zirveye kişisel davete daha az vurgu yapıyor. Ukrayna ile Moldova'nın katılım süreçlerinin ayrıştırılmasına ilişkin iç AB tartışmasını daha açık biçimde işliyor; bir AB diplomatının Ukrayna'nın on yılın sonuna kadar katılmayacağına ilişkin sözlerini doğrudan alıntılıyor. Ayrıca AB Komisyonu'nun genişleme komiserinin 2030'a kadar iki ya da üç yeni AB üyesi öngörüsünü ve Karadağ ile Arnavutluk'u aday göstermesini öne çıkararak Ukrayna'nın katılım görünümünü daha geniş Batı Balkanları rotası bağlamına oturtuyor.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar, iki kümenin 13 Ekim'de mi yoksa daha sonra mı resmen açılacağı ve programın içeriği konusunda farklılaşıyor. Bir kaynak seti 12 Ekim'i ortak müzakere pozisyonlarının karara bağlanacağı gün, 13 Ekim'i ise kümelerin açılabileceği hükümetlerarası konferans günü olarak çerçeveliyor; diğer set ise kümelerin "önümüzdeki hafta" açılabileceğini belirtmekle birlikte belirli bir güne bağlamıyor. Kaynaklar ayrıca Ukrayna-Moldova katılım sürecinin statüsü konusunda da farklılaşıyor: bir kısım kaynak iki ülkenin birlikte ilerlediğini gösteren rutin bir adımı (kümeler 2 ve 3 için pozisyon davetlerinin onayı) aktarırken, üç AB diplomatına dayandırdığı haberde Raporteur, iki ülkenin müzakerelerinin ayrıştırılmasına yönelik ciddi bir iç tartışmayı ve bir diplomatın Kiev'e boş vaatler verilmemesi yönündeki sözlerini aktarıyor.

Arka plan

AB katılım müzakereleri altı tematik küme etrafında yapılandırılıyor. Ukrayna daha önce 15 Haziran'da küme 1'i ("Temeller") ve 14 Temmuz'da küme 6'yı ("Dış İlişkiler") açmıştı. Macaristan, Zakarpattia'daki Macar azınlığının eğitim haklarına daha güçlü güvenceler talep ederek 2 ve 3 numaralı kümelerin açılmasını engelliyordu; Macaristan'ın Péter Magyar liderliğindeki yeni hükümeti, Ukrayna Parlamentosu ilgili mevzuatı kabul ederse ilerlemeye izin vermeyi kabul etti. AB Komisyonu, gelecekteki üyelerin katılımına hazırlık amacıyla 6 Ekim'de genişleme öncesi politika incelemesi önerileri paketini kabul etti.