Verkhovna Rada, 29,5 milyar euroluk dış finansmanı serbest bırakacak yasaları görüşecek
Ukrayna Parlamentosu Verkhovna Rada, 12 Ekim Pazartesi başlayan haftalık çalışma döneminde IMF, Ukrayna Tesisi, Dünya Bankası ve diğer programlardan beklenen yaklaşık 29,5 milyar euroluk finansmanın serbest bırakılması için gereken yasa paketlerini oylamaya hazırlanıyor. Maliye Bakanı Serhiy Marchenko, uluslararası yükümlülüklerin gecikmeli yerine getirilmesi nedeniyle Ukrayna'nın Ekim ayında bir likidite krizine girdiğini ve söz konusu tutarı alamadığını söyledi.
Öne çıkanlar
- 12 Ekim Pazartesi başlayan haftalık çalışma döneminde milletvekilleri IMF, Ukrayna Tesisi ve Dünya Bankası programlarına bağlı yasa paketlerini oylayacak.
- Bakan Marchenko, uluslararası yükümlülüklerin gecikmeli yerine getirilmesi nedeniyle bütçeye 29,5 milyar (kaynağa göre euro veya dolar) gelmediğini belirtti.
- Ağustos–Eylül'de gelmesi gereken 4,25 milyar dolarlık makro-finansman diliminin ertelendiği ve yaklaşık 1,5 aylık bütçe vergi gelirini karşılayacak büyüklükte olduğu bildirildi.
- Ekim ayında sadece savunma harcamaları, emekli maaşları, maaşlar ve sosyal ödemeler finanse edilirken, Eylül'de kritik olmayan harcamaların finansmanı askıya alındı.
- Yerine getirilmesi gereken yükümlülükler arasında kargo paketlerinin vergilendirilmesi, Sayıştay (Рахункова палата) üyelerinin atanması, taşınmaz değerlemesine ilişkin tasarı ve memurluk sınavlarının yeniden başlatılması sayılıyor.
- 2026'nın ilk dokuz ayında planlanan gelirlerden 50 milyar grivna eksik kaldığı, bunun 32 milyarının Ağustos–Eylül döneminde gerçekleştiği bildirildi.
- Ocak ayından bu yana ortalama aylık uluslararası yardım 1,5 milyar dolar olurken, beklenen ortalama 4,5 milyar dolardı.
Neden önemli
Ukrayna Ekim ayında sadece savunma harcamalarının, emekli maaşlarının, maaşların ve sosyal ödemelerin finanse edildiği bir likidite krizine girdi; kritik olmayan harcamalar Eylül'den bu yana askıya alınmış durumda. Yerine getirilmemiş taahhütler nedeniyle beklenen yaklaşık 29,5 milyar euroluk dış finansman bloke edilmiş, bu da devlet bütçesi üzerindeki baskıyı artırmıştır. Finansmanın serbest bırakılması, 12 Ekim haftasında parlamentonun kargo paketlerinin vergilendirilmesi, Sayıştay üyelerinin atanması, taşınmaz değerlemesi ve memurluk sınavlarının yeniden başlatılması gibi belirli yasaları çıkarmasına bağlı.
Ne oldu
12 Ekim Pazartesi başlayan haftalık çalışma döneminde Verkhovna Rada milletvekilleri, IMF, Ukrayna Tesisi, Dünya Bankası ve diğer programlardan beklenen yaklaşık 29,5 milyar euroluk finansmanın önünü açacak yasa paketlerini oylamaya hazırlanıyor. Maliye Bakanı Serhiy Marchenko, uluslararası ortakların yükümlülüklerinin gecikmeli yerine getirilmesi nedeniyle Ukrayna'nın bu tutarı alamadığını ve bunun Eylül ayında kritik olmayan harcamaların askıya alınmasına yol açtığını söyledi. Marchenko ayrıca, Ağustos–Eylül'de beklenen 4,25 milyar dolarlık makro-finansman diliminin ertelendiğini ve bunun yaklaşık 1,5 aylık bütçe vergi gelirini karşılayacak büyüklükte olduğunu kaydetti. 2026'nın ilk dokuz ayında planlanan gelirlerden 50 milyar grivna eksik kaldığı, bunun 32 milyarının Ağustos–Eylül'de gerçekleştiği bildirildi; Ocak ayından bu yana ortalama aylık uluslararası yardım 1,5 milyar dolar olurken, beklenen ortalama 4,5 milyar dolardı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynakları, hikayeyi Verkhovna Rada'nın yasama gündemi ve dış finansmanı serbest bırakmak için gereken somut yasalar çerçevesinde aktarıyor. Haberler, Eylül'de askıya alınan kritik olmayan harcamaları, 50 milyar grivnalık gelir açığını ve ortalama 1,5 milyar dolarlık aylık yardım ile beklenen 4,5 milyar dolar arasındaki farkı vurgulayarak iç mali baskıya dikkat çekiyor. Bakan Marchenko, yerine getirilmeyen yükümlülüklerle 29,5 milyar euroluk açığı ve ertelenen 4,25 milyar dolarlık makro-finansman dilimini birbirine bağlayan ana yetkili olarak alıntılanıyor. Yayınlar ayrıca, Haziran'daki 11,3 milyar dolarlık olağandışı yüksek dahil olmak üzere aylık yardım akışlarını ay ay vererek beklenen ile alınan destek arasındaki uçurumu somutlaştırıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
İki kaynak, açığın para birimi konusunda farklılaşıyor: biri 29,5 milyar euro olarak aktarırken, diğeri aynı tutarı 29,5 milyar dolar olarak veriyor. Bakan Marchenko ayrıca, son dilimler için bu rakamın düzeltilmesi gerekebileceğini belirterek belirsizliği koruyor.
Arka plan
Yılın başında hükümetin hazine ve banka hesaplarında 477 milyar grivnalık bir mali yastığı bulunuyordu. Ukrayna'nın yıl için toplam dış destek ihtiyacı yaklaşık 50 milyar dolar olarak tahmin ediliyordu. Kullanılmamış 29,5 milyar euro, IMF, Ukrayna Tesisi, Dünya Bankası ve diğer programlara bağlı olup, belirli reform ve döviz bonosu adımlarına koşullandırılmıştı.