AfD, Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazandı — ancak mutlak çoğunluğu kaçırdı

Neden önemli

AfD, 2021'deki oy oranını yaklaşık ikiye katlayarak Saksonya-Anhalt'ta bir Alman eyalet seçimindeki en güçlü sonucunu elde etti. Bu sonuç, ülkenin federal düzeydeki dış politika yetkisi nedeniyle Ukrayna'ya yapılan Alman yardımını otomatik olarak değiştirmese de, AfD ile olası bir koalisyonun Ukrayna'ya askeri destek, Rusya'ya yaptırımlar ve Avrupa güvenliği konusundaki tutumu doğrudan etkileyebilecek bir zemine işaret ediyor. CDU'nun yarıdan fazla oy kaybetmesi, Şansölye Friedrich Merz'in bunu 'son on yılların en ağır yenilgisi' olarak nitelendirmesine yol açtı. Elon Musk, Viktor Orbán, Matteo Salvini ve Robert Fico'nun tebrikleriyle Donald Tusk'un sert eleştirileri arasındaki uluslararası tepki yelpazesi, sonucun Avrupa'da yarattığı kutuplaşmayı gözler önüne seriyor.

Ne oldu

6 Eylül 2026'da Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılan parlamento (Landtag) seçimlerinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) yüzde 43,8 oy alarak 83 sandalyeden 39'unu kazandı. Bu, partinin bir Alman eyalet seçimindeki en iyi performansı oldu; oy oranı 2021'deki yüzde 20,8'in yaklaşık iki katı düzeyinde. Mutlak çoğunluk için 42 sandalye gerekirken AfD üç sandalye eksik kaldı.

CDU, 2021'deki 40 sandalyeden 15'e düşerek yüzde 17,2'de kaldı. Diğer partilerin sonuçları: SPD yüzde 9,3 (8 sandalye), Yeşiller yüzde 8,9 (8), Die Linke yüzde 8,6 (8, 2021'de 12'ydi) ve BSW yüzde 5,3 (5) ile meclise girdi. FDP yüzde 5 barajını aşamadı. Katılım yüzde 77,8 olarak gerçekleşti; saat 18:00 itibarıyla yüzde 76,5 ile 1990'dan bu yana en yüksek düzeydeydi.

BSW, AfD'nin yerel lideri 35 yaşındaki Ulrich Siegmund'un ya da CDU'nun mevcut Başbakanı Sven Schulze'un başbakanlığındaki bir hükümeti desteklemeyeceğini açıkladı. Spiegel, ön sonuçların ardından olası koalisyon senaryolarına AfD öncülüğünde BSW desteğiyle kurulabilecek bir hükümet modelini (toplam 44 sandalye) ekledi. Spiegel'in akşam erken saatlerdeki anketi AfD'ye yüzde 44,5 verirken, resmi ön sonuçlar yüzde 43,8'i gösterdi. Reuters ve Guardian'ın da aralarında bulunduğu bazı kaynaklar yuvarlanmış yüzde 44 rakamını kullandı.

AfD, Ukrayna'ya askeri yardımın sonlandırılmasını, Rusya'ya yaptırımların kaldırılmasını ve Moskova ile daha yakın bağların yeniden kurulmasını savunuyor. Siegmund seçim öncesinde okullarda ücretsiz Rusça dersleri, kitlesel sınır dışı işlemleri ve yeni rüzgâr türbinlerinin inşasının durdurulması sözü vermişti. Ancak Almanya'da dış politika federal düzeyde belirlendiği için Saksonya-Anhalt'ta AfD öncülüğünde bir hükümet kurulması tek başına Ukrayna politikasını otomatik olarak değiştirmeyecek.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Sağlanan tüm kaynaklar Ukrayna medyası olduğu için haberlerin tamamı Ukrayna açısından çerçeveleniyor. Çıkışlar AfD'yi 'aşırı sağcı' ya da 'Rus yanlısı' olarak nitelendiriyor ve partinin Ukrayna'ya askeri yardım karşıtlığını, AB ve NATO üyeliğine karşı çıkışını öne çıkarıyor. Ukrayna basını ayrıca AfD'nin Rusya'ya yaptırımların kaldırılması, Saksonya-Anhalt okullarında ücretsiz Rusça dersleri vaadi, AfD dış politika sorumlusu Markus Frohnmaier'in Rus yetkililer ve Gazprom ile Moskova'daki Nord Stream görüşmeleri ve Weidel'in Almanya'nın Ukrayna'dan yardım parasını geri isteyeceği yönündeki açıklamalarını özellikle vurguladı. Kaynaklar ayrıca 2024'te AfD'nin Bundestag'da Zelensky'nin konuşmasını boykot ederek onu 'savaş başkanı' olarak nitelendirmesini ve 2025'te Almanya İçişleri İstihbarat Dairesi'nin AfD'yi 'teyit edilmiş sağcı aşırılıkçı örgüt' olarak sınıflandırmasını hatırlatıyor. Ukrayna manşetleri sonucu doğrudan 'Ukrayna için riskler' çerçevesine oturtuyor; 20 Eylül'de Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin'de yapılacak seçimlerle bağlantı kuruyor.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Girişte Ukrayna dışı kaynak sağlanmadı. Uluslararası boyut, aynı Ukrayna medyasının aktardığı Elon Musk, Viktor Orbán, Matteo Salvini, Robert Fico ve Donald Tusk gibi isimlerin tepkileriyle sınırlı. Musk Siegmund'u tebrik eden AfD eş başkanı Alice Weidel'in paylaşımına 'İyi sonuç' yazdı; Siegmund Musk'a 'güçlü ve yapıcı işbirliği' umduğunu belirterek yanıt verdi. Eski Macaristan Başbakanı Orbán, sonucu 'unutulmaz gece' olarak nitelendirip 'bu sadece başlangıç' dedi. İtalya Başbakan Yardımcısı Salvini 'muzaffer zafer' ifadesini kullandı. Slovakya Başbakanı Fico sonucun egemen seçmen kararı olduğunu söyleyerek Alman yönetici partilerini eleştirdi. Polonya Başbakanı Tusk ise AfD zaferini kutlayan Polonyalı muhaliflerine (Konfederacja ve PiS) sert çıkarak onları 'aptal ya da hain' olmakla suçladı; Konfederacja milletvekili Konrad Berkowicz Tusk'a Almanya'dan fon aldığını iddia ederek yanıt verdi.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Bir kaynak (6878) AfD'nin oy oranını yüzde 44 olarak verirken, diğer tüm kaynaklar resmi ön sonuçlara dayanarak yüzde 43,8 rakamını kullanıyor. Reuters ve Guardian da yuvarlanmış yüzde 44 rakamıyla anıldı; Spiegel'in erken akşam anketi ise yüzde 44,5 vermişti.

BSW'nin Saksonya-Anhalt lideri Thomas Schulze partisinin AfD dahil tüm siyasi güçlerle müzakereye hazır olduğunu söyledi, ancak BSW ayrıca AfD'nin Ulrich Siegmund'unun ya da CDU'nun Sven Schulze'unun başbakanlığındaki bir hükümeti desteklemeyeceğini açıkladı. Bu iki açıklama, partinin gerçek pozisyonu konusunda belirsizlik bırakıyor.

Arka plan

Saksonya-Anhalt Landtag'ı 83 sandalyeden oluşuyor; mutlak çoğunluk 42 sandalye gerektiriyor. AfD, 2013'te Şubak ayında kurulmuş ve 2017'de ilk kez Bundestag'a girmişti — İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana federal meclise giren ilk aşırı sağ parti olmuştu. BSW, AfD'nin yerel lideri Ulrich Siegmund'un ya da mevcut Başbakan Sven Schulze'un başbakanlığındaki bir hükümeti desteklemeyeceğini açıkladı; bu durum koalisyon aritmetiğini karmaşık bırakıyor.

2025'te Almanya Anayasa Koruma Federal Dairesi AfD'yi 'teyit edilmiş sağcı aşırılıkçı örgüt' olarak sınıflandırdı; AfD bu kararı mahkemeye taşıdı ve Şubat 2026'da bir mahkeme davanın sonuçlanmasına kadar bu tanımın kullanılmasını geçici olarak yasakladı. Almanya'da dış politika federal düzeyde belirlendiği için Saksonya-Anhalt'ta AfD öncülüğünde bir hükümet kurulması tek başına Ukrayna politikasını otomatik olarak değiştirmeyecek. 20 Eylül'de Mecklenburg-Vorpommern ve Berlin'de iki eyalet seçimi daha yapılacak; bir sonraki federal seçim en geç 2029'da gerçekleştirilecek.