Fransa, AB'nin Rus oligark Usmanov'u yaptırım listesinden çıkarma talebine Slovakya'ya katıldı
Fransa, Azerbaycan'da tutulan Fransız vatandaşlarının serbest bırakılmasına yönelik müzakerelerle gerekçelendirerek Slovakya'nın Rus oligark Aliser Usmanov'un AB yaptırım listesinden çıkarılması talebine destek verdi. Bu tutum, 14 Eylül'de AB büyükelçilerinin Rusya'ya yönelik bireysel yaptırımları planlanan bir yıllık süre yerine yalnızca yedi gün daha uzatmasına yol açtı; bir sonraki toplantı 22 Eylül için belirlendi.
Öne çıkanlar
- Fransa, Slovakya'nın Aliser Usmanov'un AB yaptırım listesinden çıkarılması talebine katıldı.
- Fransa'nın gerekçesi, Azerbaycan'da tutulan birkaç Fransız vatandaşının serbest bırakılması için yürütülen müzakere; yaptırım meselesi bu takas görüşmelerinin parçası haline geldi.
- Fransa ve Slovakya'nın tutumu nedeniyle AB, Putin ve Lavrov'a yönelik yaptırımları ek müzakere süresi olarak yalnızca 7 gün uzattı.
- 14 Eylül'de AB büyükelçileri Rusya'ya yönelik bireysel yaptırımların bir yıl uzatılması konusunda anlaşamadı başka bir toplantı 22 Eylül için planlandı.
- Slovakya hem Usmanov hem de Mihail Fridman'ın listeden çıkarılmasını talep etmişti; Lüksemburg Usmanov çıkarılırsa Fridman için de aynı talepte bulunacağını açıkladı.
- Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, AB'ye Rus oligarklara yönelik yaptırımları kaldırmaması çağrısında bulundu.
- Politico'ya göre Fransa'nın Usmanov'u çıkarma girişiminin Moskova'ya yönelik yaptırımları zayıflatacak benzer talepler zincirini tetiklemeyeceğine dair diğer AB ülkelerini ikna etmesi için bir haftası var.
Neden önemli
Bu durum, ilk kez bir tutuklu takasının doğrudan bir Rus oligarka uygulanan AB yaptırımının gevşetilmesine bağlanması riskini yaratıyor. AB, planlanan bir yıllık yenilemenin yerine Rusya'ya yönelik bireysel yaptırımları — Putin ve Lavrov dahil — yalnızca yedi gün uzatmak zorunda kalarak iç anlaşmazlığı açığa çıkardı. Lüksemburg'un Usmanov çıkarılırsa Fridman'ı da talep edeceğini açıklaması, AB genelinde benzer ulusal talepler dalgası olasılığını gündeme getirdi. Ukrayna Dışişleri Bakanı'nın açık çağrısı, Kiev'i Paris ile karşı karşıya getirdi.
Ne oldu
14 Eylül'de AB büyükelçileri, planlanan bir yıllık yenileme yerine Rusya'ya yönelik bireysel yaptırımları yalnızca bir hafta — 22 Eylül'e kadar — uzatmak zorunda kaldı çünkü Fransa ve Slovakya, Rus-Uzbek milyarder Aliser Usmanov'un listeden çıkarılmasını talep etti. Financial Times'a göre Fransa'nın talebinin ardında, Azerbaycan'da tutulan birkaç Fransız vatandaşının serbest bırakılması için yürütülen bir takas müzakeresi yatıyor ve yaptırım meselesi bu müzakerelerin parçası haline geldi. Fransız hükümeti resmen yorum yapmaktan kaçınırken, isimsiz bir Fransız diplomat Paris'in 'kendi özel ulusal güvenlik gerekçesi' olduğunu ve Usmanov konusunu gündeme getiren ortaklara 'olumlu yanıt vermeye' çalıştığını söyledi; aynı diplomat Fransa'nın Rusya'nın savaş makinesine yönelik azami yaptırım baskısının kararlı bir destekçisi olmaya devam ettiğini vurguladı. Diğer AB üye devletlerinin temsilcileri, Paris'in beklenmedik tutumunu açıklamadığından özel olarak yakındı. Slovakya ayrıca Mihail Fridman'ın da çıkarılmasını talep etmişti; Lüksemburg, Usmanov çıkarılırsa aynı şeyi Fridman için de talep edeceğini açıkladı. Politico'ya göre Fransa'nın, Usmanov'u çıkarmanın benzer talepler zincirini tetiklemeyeceğine dair diğer AB ülkelerini ikna etmesi için bir haftası var. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, AB'ye Rus oligarklara yönelik yaptırımları kaldırmaması çağrısında bulundu.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Sunulan tüm kaynaklar Ukrayna dilindeki yayın organlarıdır; haber, öncelikle Kiev'in kaygıları etrafında şekillenen Ukrayna ile ilgili bir yaptırım haberi olarak çerçeveleniyor. Ukrayna yayınları, Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha'nın Rus oligarklara yönelik yaptırımların kaldırılmaması çağrısını öne çıkarıyor. Haberler, Usmanov'un listeden çıkarılmasının tutuklu serbest bırakılmalarının Rusya yaptırımlarının gevşetilmesine bağlandığı ilk örnek olma riskini ve bunun yaptırım rejimi için bir tehdit oluşturduğunu vurguluyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Financial Times ve Politico gibi uluslararası yayınlar, Fransa'nın Azerbaycan'la yürüttüğü müzakere bağlantısını ve bunun Paris'in beklenmedik konumuyla ilişkisini öne çıkarıyor. Uluslararası çerçeveleme, bir yandan Fransız diplomatik kaygıları ile öte yandan Paris'in gerekçelerini diğer AB başkentlerine açıklamadaki şeffaflık eksikliği arasındaki gerilimi vurguluyor; bazı AB diplomatları, böyle bir adımın 'yalnızca Rusya'yı değil, Avrupalı vatandaşların tutuklu kalmasını da ödüllendirmek' anlamına geleceği yorumunda bulundu.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Ukrayna kaynakları arasındaki tek anlamlı farklılık, Financial Times'ın Fransa'nın motivasyonu hakkındaki haberinin kaç bilgilendirilmiş kaynağa dayandığıdır: bazı versiyonlar 'üç kaynak' diye belirtirken diğer bir versiyon kaynak sayısı vermiyor.
Arka plan
AB, Usmanov'a 2022'de Ukrayna'nın 'toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını baltalayan veya tehdit eden' kişilere yönelik yaptırımlar kapsamında mali kısıtlamalar ve seyahat yasağı uygulamıştı ve gerekçe olarak savaşa 'maddi destek verdiği' iddiası gösterilmişti. AB büyükelçileri, Rusya ile ilgili bireysel yaptırımları mevcut altı aylık dönem yerine bir yıl uzatmayı planlıyordu; ancak 14 Eylül'de bu anlaşmaya varamadılar ve yaptırımları yalnızca 22 Eylül'e kadar yenilediler. Fransa 14 Eylül'de katılmadan önce Slovakya, hem Usmanov'un hem de Mihail Fridman'ın listeden çıkarılmasını talep ediyordu.