Rus oligarklar Usmanov ve Fridman'ın yolunu inceliyor: AB yaptırımlarından çıkmanın başka örneklerini arıyorlar
Rus milyarderler, Alisher Usmanov ve Mikhail Fridman'ın AB yaptırım listesinden çıkarılmasının kendi davalarında emsal oluşturup oluşturamayacağını araştırıyor. Fransa ve Lüksemburg'un lobiciliğiyle gerçekleşen bu kaldırma, listedeki diğer tüm kişi ve şirketlere yönelik kısıtlamaların 36 ay uzatılması karşılığında yapıldı. Kararın ardından Azerbaycan, Fransa vatandaşı Martin Ryan'ı affetti; Fransa iki olay arasında resmi bir bağ kurmadığını açıkladı.
Öne çıkanlar
- Usmanov ve Fridman, AB yaptırım rejiminden çıkarılan en tanınmış Ruslar oldu; bu, kilit bir AB üye devletinin uzun süren lobiciliğinin ardından gerçekleşen ilk örnek.
- Karşılıklı uzlaşıyla Usmanov ve Fridman yaptırımlardan çıkarılırken, listedeki diğer tüm kişi ve şirketlere yönelik kısıtlamalar 36 ay uzatıldı.
- Bloomberg'in görüştüğü en az iki Rus milyarder, Fridman davasını kendi hukuki itirazlarında emsal olarak kullanmayı umduklarını söyledi.
- Fransa'nın Usmanov'ı destekleme kampanyası, yaklaşık 3.000 yaptırım tedbirinin yenilenmesini tehlikeye atan anlaşmazlıklara yol açtı.
- Lüksemburg, Fridman'ın yaptırımların kaldırılması yönündeki talebine karşılık, milyarderin yaklaşık 16 milyar dolarlık tahkim davasıyla karşı karşıyaydı.
- AB Usmanov konusunda taviz verdiği günün ardından Azerbaycan, casusluk suçlamasıyla tutuklu bulunan Fransa vatandaşı Martin Ryan'ı affetti; Fransa iki olay arasında bağ kurmadığını açıkladı.
- Letonya ulusal yaptırımlar hazırladığını, İngiltere ise Fridman ve Usmanov'a yönelik yaptırımları sürdüreceğini bildirdi.
Neden önemli
Usmanov ve Fridman'ın yaptırım listesinden çıkarılması, AB yaptırım rejimindeki ilk istisna olması bakımından emsal teşkil ediyor. Diğer yaptırımlı Rus milyarderler bu kararı kendi davalarında kullanmanın yollarını arıyor; Fransız ve Lüksemburg lobiciliği ise bireysel üye devlet çıkarlarının AB yaptırım politikasını nasıl şekillendirebildiğini gözler önüne seriyor. Kararın Azerbaycan'ın Fransa vatandaşı bir mahkumu affetmesiyle çakışması, Fransa'nın kamuoyunda bağlantıyı reddetmesine rağmen olası bir pazarlık iddiasını gündeme getirdi.
Ne oldu
Alışer Usmanov ve Mihail Fridman, AB yaptırım listesinden çıkarılan en tanınmış Rus isimler oldu. Karar, Fransa'nın Usmanov ve Lüksemburg'un Fridman için yürüttüğü uzun süreli lobici çalışmalarının ardından geldi. Uzlaşı gereği listedeki diğer tüm kişi ve şirketlere yönelik yaptırımlar 36 ay uzatıldı. Bloomberg'in haberine göre en az iki Rus milyarder, Fridman davasını kendi hukuki itirazlarında emsal olarak incelemeyi planlıyor; BGP Litigation ortağı Sergey Glandin, bu davanın diğerleri için bir tür yol gösterici olabileceğini söyledi. Fransa'nın Usmanov'ı destekleme kampanyası diğer AB ülkelerinde şok etkisi yarattı ve yaklaşık 3.000 yaptırım tedbirinin yenilenmesini tehlikeye attı. Lüksemburg, Fridman'ın yaptırımların kaldırılması talebine karşılık, milyarderin yatırım koruma anlaşmasının ihlal edildiği gerekçesiyle açtığı yaklaşık 16 milyar dolarlık tahkim davasıyla karşı karşıyaydı. AB'nin Usmanov konusunda taviz verdiği günün ardından Azerbaycan, casusluk suçlamasıyla tutuklu bulunan Fransa vatandaşı Martin Ryan'ı affetti; Fransa iki olay arasında resmi bir bağ kurmadığını açıkladı. Letonya ulusal yaptırımlar hazırladığını, İngiltere ise iki isme yönelik yaptırımları sürdüreceğini bildirdi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukraynalı kaynaklar, Rus oligarkların Fridman ve Usmanov emsalini kendi davalarında kullanma arayışını öne çıkarıyor. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Yaptırım Politikası Komiseri Vladyslav Vlasyuk, kararın ardından AB'nin iki iş adamına yeniden yaptırım uygulaması gerektiğini söyledi. Eski Dışişleri Bakanı Volodymyr Ohryzko, kararı 'tehlikeli' olarak nitelendirerek, diğer AB üyelerinin kendi çıkarları doğrultusunda yaptırım listelerinden muafiyet talep edebileceği uyarısında bulundu ve Letonya ile İngiltere'nin ulusal yaptırımlar yoluyla AB kararını etkisiz kılabileceğini vurguladı. Ohryzko ayrıca dış politika ve güvenlik konularında oybirliğinden nitelikli çoğunluk oylamasına geçilmesi çağrısı yaptı.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
ZN.UA ve LIGA.net, Usmanov ve Fridman'a yönelik yaptırımların kaldırılmasının Azerbaycan'ın Martin Ryan'ı affetmesiyle bağlantılı olup olmadığı konusunda farklılaşıyor. ZN.UA, kaynaklara dayandırarak Paris'in yaptırımların kaldırılmasını Azerbaycan'la mahkumun serbest bırakılmasına yönelik düzenlemeler kapsamında talep ettiğini aktarıyor. LIGA.net ise eski Dışişleri Bakanı Ohryzko'nun değerlendirmesini öne çıkararak Fransa'nın bir "casusu" kurtarmak istediğini ve bunun Macron'un iç politika amaçlarıyla ilgili olabileceğini ileri sürüyor.
Arka plan
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalinin 2022'de başlamasından bu yana varlıklı Rusların çoğu varlık ve şirketlerini Rusya'ya geri taşıyarak yerel bankalar, tüketici işletmeleri, sanayi varlıkları ve teknoloji şirketlerine yatırım yapıyor. Fransa'nın Usmanov için yürüttüğü kampanya, AB üyeleri arasında yaklaşık 3.000 yaptırım tedbirinin yenilenmesini tehdit eden anlaşmazlıklara yol açtı. Fridman, yaptırımların uygulanması nedeniyle Lüksemburg aleyhine yaklaşık 16 milyar dolarlık tahkim davası açtı; milyarder, yatırım koruma anlaşmasının ihlal edildiğini savunuyor. Ukrayna'nın Yaptırım Politikası Komiseri, AB'nin Usmanov ve Fridman'a yeniden yaptırım uygulaması gerektiğini söyledi; eski Dışişleri Bakanı Ohryzko ise ulusal kısıtlamaların AB kararını etkisiz kılabileceğini ve kilit dış politika kararlarında oybirliğinden nitelikli çoğunluk oylamasına geçilmesi gerektiğini savundu.