AB, Rusya'ya yaptırımları uzatamadı: Fransa ve Slovakya Usmanov'un çıkarılmasını istiyor
Fransa ve Slovakya, Rusya'ya yönelik kişisel yaptırımların 12 ay uzatılmasını, Rus-Özbek milyarder Alisher Usmanov'un listeden çıkarılması şartına bağladı. AB'nin İrlanda Dönem Başkanlığı ve Avrupa Dış İlişkiler Servisi (EEAS), Usmanov'un yaptırım listesinde kalmasını ancak varlıklarının dondurulması ve AB giriş yasağının kaldırılmasını öngören bir uzlaşı teklif etti. AB büyükelçileri 18 Eylül'de yine anlaşamadı; bir sonraki Coreper toplantısı 21 Eylül Pazartesi'ye, yaptırımların süresi ise 22 Eylül Salı gece yarısına kadar uzatıldı.
Öne çıkanlar
- Fransa, Usmanov'un çıkarılmasını Azerbaycan'da tutulan Fransız vatandaşlarının serbest bırakılmasına yönelik bir anlaşmayla ilişkilendiriyor.
- Fransa ve Slovakya'nın tutumu nedeniyle AB büyükelçileri yaptırımları yalnızca bir hafta (7 gün) uzatabildi.
- İrlanda Dönem Başkanlığı ve EEAS, Usmanov'u listede tutarken varlık dondurma ve AB giriş yasağının kaldırılmasını içeren bir uzlaşı önerdi.
- Almanya ve İtalya Fransa'nın talebine yeşil ışık verebileceklerini belirtirken, diğer birçok ülke AB yaptırımlarının ulusal çıkarlar için kullanılmasına şüpheyle yaklaşıyor.
- Üçüncü bir ülke grubu, yaptırım rejiminin zayıflatılmasının 'tehlikeli bir emsal' oluşturacağı gerekçesiyle her türlü tavize karşı çıkıyor.
- Mevcut AB yaptırımları 22 Eylül Salı gece yarısı sona eriyor; rejim yaklaşık 3.000 kişi ve kuruluşu, Vladimir Putin ve Sergey Lavrov'u da kapsıyor.
Neden önemli
Yaptırım tıkanıklığı, Vladimir Putin ve Sergey Lavrov'un da aralarında bulunduğu yaklaşık 3.000 kişi ve kuruluşu kapsayan AB kişisel yaptırım rejiminin 22 Eylül'de sona ermesi riskini taşıyor. Fransa'nın koşulu, AB yaptırımlarının Azerbaycan'da tutulan Fransız vatandaşlarının serbest bırakılması gibi AB gündemiyle doğrudan ilgisi olmayan ulusal dış politika hedefleri için araçsallaştırılması tartışmasını alevlendirdi. Birçok üye ülke, Fransa'nın talebinin kabul edilmesinin mahkemelerde sorgulanabilecek bir hukuki emsal yaratacağı uyarısında bulunuyor.
Ne oldu
AB'nin 27 üye devletinin büyükelçileri, Rusya'ya yönelik kişisel yaptırımların 12 ay uzatılmasını öneren teklife Fransa ve Slovakya'nın itirazı nedeniyle 18 Eylül'de bir kez daha anlaşamadı. Fransa, Azerbaycan'da tutulan Fransız vatandaşlarının serbest bırakılması karşılığında Rus-Özbek milyarder Alisher Usmanov'un yaptırım listesinden çıkarılmasını talep ediyor. Tıkanıklık üzerine AB, yaptırımları 22 Eylül gece yarısına kadar yalnızca bir hafta uzattı ve bir sonraki Coreper toplantısını 21 Eylül Pazartesi gününe planladı. İrlanda Dönem Başkanlığı ve EEAS, Usmanov'u listede tutarken varlık dondurma ve AB giriş yasağının kaldırılmasını içeren bir uzlaşı hazırladı; Almanya ve İtalya bu yönde olumlu sinyaller verirken, diğer birçok ülke yaptırımların ulusal çıkarlar için kullanılmasına şüpheyle yaklaşıyor, üçüncü bir grup ise 'tehlikeli emsal' gerekçesiyle her türlü tavize karşı çıkıyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Sağlanan tüm kaynaklar aynı AB yaptırım tıkanıklığını bildiren Ukrayna medyasıdır. Haberler, yaptırımların sona ermesi riskinin altını çiziyor ve Fransa ile Slovakya'nın taleplerini Rusya üzerindeki baskının sürdürülmesinin önündeki engel olarak sunuyor. Manşetler, AB büyükelçilerinin anlaşamamasını ve uzlaşı arayışını öne çıkararak Ukrayna için diplomatik risklerin altını çiziyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar, tıkanıklığı aşmak için yapılacak bir sonraki AB büyükelçileri toplantısının tam tarihi konusunda farklı bilgiler veriyor: bazıları 18 Eylül, bazıları Cuma diyor; en güncel Coreper sonucu ise bir sonraki toplantıyı 21 Eylül Pazartesi olarak belirliyor.
Arka plan
Alisher Usmanov, 2022'deki Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalinin başlangıcından bu yana AB yaptırımları altında bulunuyor ve uzun süredir Rusya'daki iş çıkarları ile Vladimir Putin'le bağlantıları olduğu bildiriliyor. Kişisel yaptırımların önceki uzatılması 14 Mart'ta gerçekleşti; o turda Slovakya Fridman ve Usmanov'un listeden çıkarılması için son ana kadar bastırdı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 16 Eylül'de Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürülmesi gerektiğini söyledi. İrlanda Dönem Başkanlığı ve EEAS'nin uzlaşı teklifi Financial Times tarafından bildirildi.