Litvanya, AB listesinden çıkarılan Rus oligarkların varlıklarını dondurdu
Litvanya, 14 Ekim'de Rus oligarklar Mikhail Fridman ve Aliser Usmanov'un varlıklarını ulusal yaptırım rejimi kapsamında dondurdu. Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys, kararı X platformunda duyurarak iki oligarkın AB yaptırım listesinden çıkarılmasının "yanlış bir sinyal" verdiğini söyledi.
Öne çıkanlar
- Litvanya, Fridman ve Usmanov'un varlıklarını 14 Ekim Çarşamba günü ulusal yaptırım rejimi kapsamında dondurdu.
- Litvanyalı Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys kararı X sosyal ağında duyurdu.
- Budrys, iki oligarkın AB yaptırım listesinden çıkarılmasının "yanlış sinyal" verdiğini belirtti.
- Slovakya ve Fransa, Usmanov'un; Lüksemburg ise Fridman'ın listeden çıkarılması için lobi yaptı.
- Litvanya daha önce iki oligarka 25 Eylül'den itibaren 5 yıllık giriş yasağı da dahil ulusal yaptırımlar uygulamaya başlamıştı.
- Estonya da iki oligarka kendi yaptırımlarını uyguladı; Letonya ulusal kısıtlamalar getireceğini açıkladı.
- Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, yaptırımların gevşetilmesini kabul edilemez olarak nitelendirdi.
Neden önemli
Litvanya'nın bu tek taraflı hamlesi, Kremlin bağlantılı kişilere yönelik yaptırımların gevşetilmesini kabul etmeyen AB üyelerinin olduğunu gösteriyor. Olay, AB içindeki yaptırım politikasıyla ilgili derin görüş ayrılıklarını — Slovakya, Fransa ve Lüksemburg'un listeden çıkarmayı savunması, Litvanya, Letonya ve Estonya'nın ise ulusal düzeyde karşı adımlar atması — gözler önüne seriyor. Fransa'nın Azerbaycan'ın Fransız vatandaşlarını gözaltına almasının ardından gelen baskı altında hareket ettiği, Lüksemburg'un ise Fridman'ın 16 milyar dolarlık tahkim davasıyla karşı karşıya olduğu bildiriliyor. Ukrayna yetkilileri kararı açıkça kınayarak bu gelişmelerin ülkenin çıkarlarını doğrudan etkilediğini vurguladı.
Ne oldu
Litvanya, 14 Ekim 2026'da Rus oligarklar Mikhail Fridman ve Aliser Usmanov'un varlıklarını ulusal yaptırım rejimi çerçevesinde dondurdu. Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys, kararı X üzerinden duyurdu ve iki oligarkın AB yaptırım listesinden çıkarılmasının "yanlış sinyal" verdiğini, Rusya'ya ve savaşını mümkün kılanlara yönelik yaptırım baskısının güçlendirilmesi ve sürdürülmesi gerektiğini söyledi. AB Konseyi, 22 Eylül'de Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını tehdit eden kişilere yönelik bireysel yaptırımları 36 ay süreyle 22 Eylül 2029'a kadar uzatırken, aynı anda Fridman ve Usmanov'u listeden çıkardı. Slovakya ve Fransa Usmanov'un, Lüksemburg ise Fridman'ın çıkarılması için lobi yaptı. Litvnya daha önce iki oligarka 25 Eylül'den itibaren 5 yıllık giriş yasağı da dahil ulusal yaptırımlar uygulamaya başlamıştı. Estonya da kendi yaptırımlarını uygularken, Letonya ulusal kısıtlamalar getireceğini açıkladı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha, yaptırımların gevşetilmesini kabul edilemez olarak nitelendirdi ve Yaptırım Politikası Komiseri Vladyslav Vlasiuk, listeden çıkarılan oligarkların yerine Vladimir Lisin (NLMK) ve Vladimir Potanin (Nornickel) önerildiğini bildirdi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası, Litvanya'nın varlıkları dondurma kararını AB'nin iki oligarkı listeden çıkarma kararına doğrudan bir yanıt ve tepki olarak sunuyor. Ukraynalı yetkililer — özellikle Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha — yaptırımların gevşetilmesini kabul edilemez olarak nitelendirerek Rusya'nın Ukrayna'ya karşı saldırganlığı bağlamında yaptırımların sürdürülmesi gerektiğini vurguladı. Litvanya Dışişleri Bakanı Budrys'in "yanlış sinyal" değerlendirmesi Ukrayna kaynaklarında ön plana çıkarıldı; AB listesinden çıkarılan oligarkların yerine Vladimir Lisin ve Vladimir Potanin'i koyma önerisi de Ukrayna'nın yaptırım diplomasisindeki aktif rolünü gösteriyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Kaynaklar, Fransa'nın Usmanov'u listeden çıkarmaya yönelik hamlesinin Azerbaycan baskısı altında yapılıp yapılmadığı konusunda çelişiyor. Birçok rapor, Fransa'nın Azerbaycan'ın en az iki Fransız vatandaşını gözaltına almasının ardından bu adımı attığını belirtirken, Azerbaycanlı diplomatlar Reuters'a aktarıldığı şekliyle herhangi bir baskı iddiasını reddetti.
Arka plan
22 Eylül'de AB Konseyi, Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını tehdit eden yaklaşık 3.000 kişi ve kuruluşa yönelik bireysel yaptırımları 36 ay süreyle 22 Eylül 2029'a kadar uzattı. Aynı oturumda AB, Fridman ve Usmanov'u listeden çıkardı. Slovakya Usmanov'un çıkarılması için bastırdı; Fransa'nın da Azerbaycan'ın en az iki Fransız vatandaşını gözaltına almasının ardından talebi desteklediği bildirildi. Lüksemburg, Fridman'ın çıkarılmasını savundu; Fridman'ın dondurulan varlıkları nedeniyle Lüksemburg'a karşı 16 milyar dolarlık uluslararası tahkim davası açtığı bildiriliyor. Litvnya, iki oligarka 25 Eylül'den itibaren 5 yıllık giriş yasağı da dahil ulusal yaptırımlar uygulamaya başladı. Estonya da kendi yaptırımlarını uyguladı; Letonya çıkarılmalarına karşı çıkarak ulusal kısıtlamalar getireceğini duyurdu. AB bireysel yaptırımları tüm 27 üye devletın oybirliğini gerektiriyor ve her altı ayda yenileniyor; yenileme konusunda anlaşma sağlanamaması durumunda yaptırımlar otomatik olarak sona eriyor. Ukrayna, listeden çıkarılan oligarkların yerine Rus oligarkları Vladimir Lisin (NLMK) ve Vladimir Potanin (Nornickel) koymayı önerdi.