AB, Ukrayna'ya karşı savaşı destekleyenlere yönelik kişisel yaptırımları 3 yıl uzattı, ancak iki Rus oligarkı listeden çıkardı
Avrupa Birliği, Ukrayna'ya karşı savaşı destekleyen kişi ve şirketlere yönelik kişisel yaptırımları 36 ay süreyle uzattı. Bu karar, daha önceki 6 veya 12 aylık uzatmalardan bir sapma olarak değerlendiriliyor. Uzatmanın bedeli olarak Rus oligarklar Alişer Usmanov ve Mihail Fridman yaptırım listesinden çıkarıldı. Karar, özellikle Fransa'nın Usmanov'un çıkarılması talebi nedeniyle zorlu bir müzakerenin sonucu olarak ortaya çıktı.
Öne çıkanlar
- AB, kişisel yaptırımları 36 ay (3 yıl) süreyle uzattı; bu, olağan 6 veya 12 aylık uzatmalardan farklı bir uygulama.
- Rus oligarklar Alişer Usmanov ve Mihail Fridman yaptırım listesinden çıkarıldı.
- Fransa, ulusal güvenlik gerekçesiyle Usmanov'un listeden çıkarılmasını talep eden ülke oldu.
- Makaleye göre Fransa'nın bu talebi, Azerbaycan ile yapılan gayri resmi bir anlaşmanın parçasıydı; yaptırımların kaldırılması karşılığında casusluktan hüküm giymiş Martin Ryan dahil Fransız vatandaşları affedildi.
- Yaptırımların kaldırılması Usmanov ve Fridman'a AB'deki dondurulmuş mal varlıklarına, finansal hesaplara ve lüks gayrimenkullere yeniden erişim sağlıyor.
- Usmanov ile ilişkilendirilen ve yaklaşık 600 milyon dolar değerindeki 'Dilbar' adlı yat artık AB'nin kontrolü dışında.
- Her iki oligark da Ukrayna, ABD, Kanada ve Birleşik Krallık'ın yaptırımları altında kalmaya devam ediyor.
- AB sektörel yaptırımlarının süresi 31 Temmuz 2027'de doluyor ve yenilenmesi yine 27 üye ülkenin oybirliğini gerektirecek.
Neden önemli
Üç yıllık uzatma, AB'nin yaptırım prosedüründe önemli bir değişikliğe işaret ediyor; ancak bu ilerleme, iki Rus oligarkın listeden çıkarılması pahasına geldi. Karar, AB yaptırım birliğinin sürdürülmesinin giderek zorlaştığını ve çeşitli üye ülkelerin savaşla ilgisi olmayan çıkarlarının yaptırım politikasını şekillendirmeye başladığını ortaya koyuyor. Oybirliği şartı, AB kararlarını rehin diplomasisi ve manipülasyona açık hale getiriyor.
Ne oldu
Avrupa Birliği, Ukrayna'ya karşı savaşı destekleyen kişi ve şirketlere yönelik kişisel yaptırımları 36 ay süreyle uzattı. Bu uzatma, alışılmış 6 veya 12 aylık periyotların aksine tek seferde üç yıllık bir dönemi kapsıyor. Ancak uzatma kararı, Rus oligarklar Alişer Usmanov ve Mihail Fridman'ın yaptırım listesinden çıkarılmasını gerektirdi. Uzatma, uzun süren müzakerelerin ve zorlu bir uzlaşmanın sonucu olarak gerçekleşti.
Fransa, Ukrayna'nın geleneksel müttefiklerinden biri olmasına rağmen, ulusal güvenlik gerekçesiyle Usmanov'un listeden çıkarılmasını talep eden ülke oldu. Makaleye göre bu talep, Azerbaycan ile yapılan gayri resmi bir anlaşmanın parçasıydı; yaptırımların kaldırılması, casusluk suçundan hüküm giymiş Martin Ryan dahil Fransız vatandaşlarının affedilmesi karşılığında yapıldı.
Yaptırımların kaldırılması, eski oligarklara AB'deki finansal hesaplara, elit gayrimenkullere, özel jet kiralama hizmetlerine ve mega yatlara yeniden erişim sağlıyor. Usmanov ile ilişkilendirilen yaklaşık 600 milyon dolar değerindeki 'Dilbar' adlı yat, artık AB'nin kontrolü dışında kaldı. Yat resmi olarak Usmanov'un kız kardeşi Gulbahor Ismailova ile bağlantılı bir offshore yapıya ait; Ismailova daha önce Mart 2025'te AB yaptırım listesinden çıkarılmıştı. Haziran 2026'da Frankfurt'taki bir mahkeme, yatın Usmanov ile bağlantısının kanıtlanmadığına hükmetmişti.
Fridman ise 2024'te Lüksemburg'a, varlıklarının dondurulması nedeniyle 16 milyar dolarlık dava açmıştı. Usmanov'a yönelik yaptırımların kaldırılması, Lüksemburg için Fridman'ın davasında zayıflatıcı bir emsal oluşturdu.
Arka plan
AB sektörel yaptırımlarının süresi 31 Temmuz 2027'de doluyor ve yenilenmesi yine 27 üye ülkenin oybirliğini gerektirecek. Daha önce yaptırımların engellenmesi ve listeden bireysel Rusların çıkarılması girişimleri ağırlıklı olarak Slovakya ve Macaristan tarafından sürdürülüyordu. AB'de özel Rus varlıklarının yaklaşık 28 milyar avroluk kısmının dondurulmuş olduğu tahmin ediliyor.
Fridman 2024'te varlıklarının dondurulması üzerine Lüksemburg'a 16 milyar dolarlık dava açmıştı. Her iki oligark da Ukrayna, ABD, Kanada ve Birleşik Krallık'ın yaptırımları altında kalmaya devam ediyor. Letonya, Litvanya ve Estonya, Usmanov ve Fridman'a ulusal düzeyde kişisel yaptırımlar uygulamış durumda.
Almanya'da Rusya'ya yönelik yaptırımların kaldırılmasını açıkça savunan Almanya için Alternatif Partisi (AfD), çeşitli eyalet parlamento seçimlerinde yüksek sonuçlar elde etti. Fransa'da ise aşırı sağ politikacı Marine Le Pen'in gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanma şansı bulunuyor.
Usmanov ve Fridman'a yönelik yaptırımların kaldırılmasının Kremlin'in, AB ülkelerindeki Rusya yanlısı siyasi güçler aracılığıyla lobicilik baskısını yoğunlaştırmasına yol açması bekleniyor. Bir olası yapısal çözüm ise yaptırımların uygulanması veya uzatılması için oylama formatının değiştirilmesi; önerilen modele göre kararlar oybirliği yerine en az 15 üye ülkenin ve AB nüfusunun yüzde 65'inden fazlasını temsil eden nitelikli çoğunlukla alınabilecek.