The Guardian: Batılı diplomatlar Kiev'den tahliye planları hazırlıyor; Ukrayna Dışişleri yalanladı
The Guardian, 2 Ekim'de iki üst düzey Batılı diplomatın, Rusya yabancı diplomatik misyonları kasıtlı olarak hedef almaya başlarsa Batılı büyükelçilikleri Lviv'e ya da Polonya'nın doğusuna taşımak için gizlice acil durum planları hazırladığını yazdı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, bakanlığın yabancı diplomatik misyonlardan herhangi bir yer değiştirme bildirimi almadığını ve böyle bir bilginin nereden geldiğini bilmediğini söyleyerek haberi yalanladı.
Öne çıkanlar
- The Guardian, 2 Ekim'de iki isimsiz üst düzey Batılı diplomatın, Rusya diplomatik misyonları hedef alırsa büyükelçilikleri Lviv ya da Polonya'nın doğusuna taşıma planları hazırladığını bildirdi.
- Batılı diplomatlar kamuoyu önünde Kiev'de kalmaya niyetli olduklarını açıklıyor; ayrılmanın Moskova için propaganda zaferi olacağını kabul ediyorlar.
- Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, bakanlığın yabancı diplomatik misyonlardan herhangi bir yer değiştirme talebi veya bildirimi almadığını söyledi.
- Tykhyi, yerleşik usule göre diplomatik misyonların yer değiştirmeyi planladıklarında Dışişleri Bakanlığı'na bildirimde bulunması gerektiğini vurguladı.
- Polonya Dışişleri Bakanlığı, Polonya'nın Kiev Büyükelçiliği'nin çalışmalarında bir değişiklik yapmayı düşünmediğini açıkladı.
- AB'nin Ukrayna Büyükelçisi Katarina Maternova, Rusya'nın tehditlerine rağmen tüm AB büyükelçiliklerinin Kiev'de faaliyet göstermeye devam ettiğini söyledi.
- Kyiv Belediye Başkanı Vitali Kliçko, başkentin "çok dramatik bir durumda" olduğunu ve düşmanın "Kyiv'i parçaladığını" söyledi.
Neden önemli
Bu haber, Batılı diplomatların Kiev'deki güvenlik durumunu büyükelçiliklerin acil tahliyesini planlamayı gerektirecek kadar ciddi gördüğünü ima ediyor; büyükelçiliklerin ayrılması hem Ukrayna hem de Rusya'nın bilgi savaşı açısından sembolik ve siyasi açıdan ağır bir adım olacaktır. The Guardian'ın saygın bir Batılı yayın olarak planların var olduğunu yazmasına karşın Ukrayna Dışişleri'nin resmi kanallardan böyle bir bildirim alınmadığını açıklaması, kamuoyuna çelişkili iki anlatı bırakıyor. Haber, Kiev'e yönelik yoğunlaşan Rus saldırıları, Patriot füzesi sıkıntısı ve yeni nesil jet motorlu insansız hava araçlarının ortaya çıkmasıyla çerçeveleniyor.
Ne oldu
The Guardian 2 Ekim'de, isimleri açıklanmayan iki üst düzey Batılı diplomatın, kamuoyu önünde Kiev'de kalma niyetlerini korurken, Rusya yabancı diplomatik misyonları kasıtlı olarak hedef almaya başlarsa büyükelçilikleri Lviv'e ya da Polonya'nın doğusuna taşımak için gizlice acil durum planları hazırladığını bildirdi. Habere göre diplomatlar, ayrılmanın Moskova için bir propaganda zaferi olacağını ve Ukrayna'nın terk edildiği izlenimini yaratacağını kabul ediyor; biri "Rusya, Kiev'i dondurup taş devrine geri götürmeyi planlıyor" diye aktarırken diğeri "durum açıkça hızla kötüleşiyor" değerlendirmesi yaptı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, bakanlığın yabancı diplomatik misyonlardan Kiev'den taşınmaya yönelik herhangi bir talep veya bildirim almadığını, cuma akşamı itibarıyla böyle bir başvurunun gelmediğini ve diplomatik misyonların yer değiştirmeyi planladıklarında Dışişleri Bakanlığı'na bildirimde bulunmasının yerleşik usul olduğunu söyledi. Polonya Dışişleri Bakanlığı, Polonya'nın Kiev Büyükelçiliği'nin çalışmalarında bir değişiklik öngörmediğini açıklarken AB Büyükelçisi Katarina Maternova, Rusya'nın tehditlerine rağmen tüm AB büyükelçiliklerinin Kiev'de faaliyet göstermeye devam ettiğini belirtti. Belediye Başkanı Vitali Kliçko cuma günü başkentin "çok dramatik bir durumda" olduğunu söyledi. The Guardian'ın haberinde ayrıca son Rus saldırılarında Kiev'de ofislerin, veri merkezlerinin, bir okulun, bir hastanenin, enerji altyapısının ve Dinyeper üzerindeki köprülerin vurulduğu, Enerji Bakanı Denys Shmyhal'in Avrupalı meslektaşlarına 1.000'e kadar füze, insansız hava aracı ve bombanın kullanılmasını öngören bir Rus planının ele geçirildiğini aktardığı belirtildi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynakları haberin merkezine Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi'nin resmi yalanlamasını yerleştiriyor; Tykhyi, bakanlığın herhangi bir bildirim almadığını ve bilginin nereden geldiğini bilmediğini söylüyor. Ukrayna dilindeki yayınlar, Polonya Dışişleri Bakanlığı'nın Kiev Büyükelçiliği'ni değiştirme planı olmadığı yönündeki açıklamasını öne çıkarıyor ve The Guardian haberini resmi kanallarla desteklenmemiş olarak sunuyor. Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi bünyesindeki Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, Tykhyi'nin açıklamasına atıfta bulunarak yalnızca resmi bilgi kaynaklarına güvenilmesi çağrısı yapıyor; bu da The Guardian haberinin olası bir bilgi tehdidi olarak çerçevelendiğine işaret ediyor. Ukraynalı yayınlar aynı zamanda Belediye Başkanı Vitali Kliçko'nun başkentin "çok dramatik bir durumda" olduğu ve düşmanın "Kyiv'i parçaladığı" yönündeki uyarısını öne çıkararak diplomatik lojistikten çok insani ve altyapısal kayıplara vurgu yapıyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
The Guardian'ın öncü haberi, iki isimsiz üst düzey Batılı diplomatın büyükelçilikleri Lviv'e ya da Polonya'nın doğusuna taşıma planlarını hazırladığını öne sürüyor; diplomatlar, Moskova'ya propaganda zaferi vermemek için kamuoyu önünde Kiev'de kalmaya niyetli olduklarını belirtiyor. Çerçeve, Batılı diplomatların Patriot füzesi sıkıntısı ve yeni nesil jet motorlu Rus insansız haarçları da dahil olmak üzere Kiev'deki güvenlik durumunu hızla kötüleşiyor olarak özel olarak değerlendirdiğini yansıtıyor. Haber, yayınlanmasından önceki günlerde ofisleri, veri merkezlerini, bir okulu, bir hastaneyi ve Dinyeper üzerindeki önemli bir köprüyü vuran Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla ve Enerji Bakanı Denys Shmyhal'in 1.000'e kadar füze, insansız hava aracı ve bombanın kullanılmasını öngören ele geçirilmiş bir Rus planını sunmasıyla bağlantılandırılıyor. İsimsiz bir Batılı diplomatın "Rusya, Kiev'i dondurup taş devrine geri götürmeyi planlıyor" ve "durum açıkça hızla kötüleşiyor" sözleri, Ukrayna Dışişleri'nin resmi yalanlamasıyla tezat oluşturan alarma dayalı bir ton oluşturuyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
The Guardian'ın, iki isimsiz üst düzey Batılı diplomatın Kiev'deki Batılı büyükelçiliklerin Lviv'e ya da Polonya'nın doğusuna taşınması için acil durum planları hazırladığını bildiren haberi ile Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi'nin bakanlığın herhangi bir bildirim almadığı, diplomatik misyonların yerleşik usul uyarınca taşınma planlarını Dışişleri'ne bildirmesi gerektiği ve cuma akşamı itibarıyla böyle bir başvurunun gelmediği yönündeki açıklaması arasında çelişki bulunuyor. The Guardian'ın kaynakları plana dair bilgiyi anonim olarak paylaşırken, Ukrayna Dışişleri resmi kanallardan böyle bir niyet olmadığını ileri sürüyor; bu durum kamuoyuna, büyükelçiliklerin Kiev'den taşınmaya hazırlanıp hazırlanmadığına dair çelişkili iki anlatı bırakıyor.
Arka plan
Şubat 2022'de, tam kapsamlı işgalden önce ABD büyükelçiliğini 14 Şubat 2022'de Lviv'e taşıdı, bir kısım personeli daha sonra Polonya'ya gönderdi; Birleşik Krallık Kiev'deki büyükelçilik çalışmalarını Nisan 2022 sonunda, ABD ise resmi olarak 18 Mayıs 2022'de yeniden başlattı. Polonya'nın Kiev Büyükelçiliği tam kapsamlı işgalin başında tahliye edilmedi; Polonya Büyükelçisi Bartosz Cichocki başkentte kaldı. Vatikan'ın Apostolik Nuncyatürü de savaşın ilk aylarında gerekli personeliyle Kiev'de kaldı. Mayıs 2025 sonunda Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov Amerikalıları büyükelçiliği Kiev'den tahliye etmeye çağırdı; AB dış politika şefi Kaja Kallas ABD büyükelçiliğinin Kiev'den ayrıldığını söyledi ancak Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ve ABD büyükelçiliğinin kendisi bunu yalanladı. Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskiy, Kremlin'in ABD ara seçimleri öncesinde savaşı tırmandıracağına inandığını söyledi. 29 Eylül'de Zelenskiy, Ukrayna'nın birçok ülkeden hava savunma destek paketleri aldığını ve daha sonra yeni bir Patriot füzesi paketi konusunda anlaşmaya varıldığını duyurdu.