Rusya'nın diplomatik uyarısına AB ve Çekya'dan yanıt: 'Kremlin savaşı ve sinirini kaybediyor'

Neden önemli

Rusya'nın diplomatik personele yönelik açık ve kamuya açık tehdidi, başkentte büyükelçiliklerin hedef alınması riskini gündeme getiriyor. 2022'deki tam kapsamlı işgalden bu yana Kıyiv'de kalan Batılı misyonların olası bir taşınma tartışması hem sembolik hem de operasyonel bir kırılma noktasına işaret ediyor. AB ve Çekya'nın bu uyarıyı açıkça reddetmesi, diplomatik varlığın süreceğini gösterirken, eş zamanlı açıklanan 28,3 milyar avroluk savunma alımı ve 6,6 milyar avroluk ek askeri destek, Avrupa'nın Rusya'ya baskıyı aynı anda artırdığını ortaya koyuyor.

Ne oldu

Rusya Dışişleri Bakanlığı 3 Ekim Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Rus Silahlı Kuvvetleri'nin Ukrayna'ya, Kıyiv dahil, 'büyük misilleme saldırıları' düzenlemeye devam edeceğini duyurdu. Bakanlık, yabancı vatandaşları ve diplomatik misyon personelini 'ölümcül tehlike' gerekçesiyle Kıyiv'i terk etmeye ve Ukrayna'ya seyahat etmekten kaçınmaya çağırdı; uyarıyı dikkate almayanların tüm sonuçlardan sorumlu olacağını bildirdi.

AB Komisyonu sözcüsü Christian Wigand aynı gün, Kıyiv'deki AB Delegasyonunun değişmeden çalışmaya devam ettiğini açıkladı. Wigand, Rusya'nın bu tür tehditlerinin yeni olmadığını ve 'Kremlin'in savaşı ve sinirini kaybettiğini' söyledi; Moskova'nın Avrupa'yı Ukrayna desteğini azaltmaya korkutarak caydırmaya çalıştığını, bunun olmayacağını belirtti. AB'nin tarihinin en büyük Rusya karşıtı yaptırım paketini hazırladığını ve bu hafta Ukrayna'dan çocukların sınır dışı edilmesine ilişkin yeni kısıtlamalar getirildiğini duyurdu. Ukrayna'ya bu yıl için Ukrayna Destek Kredisi kapsamında 28,3 milyar avroluk savunma alımı planı ve Avrupa Barış Fonu üzerinden 6,6 milyar avroluk ek doğrudan askeri destek onaylandı.

Çekya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Çek diplomatik misyonunun Kıyiv'de kalacağını söyledi ve Çek büyükelçisinin o sabah Kıyiv'deki parklarda her zamanki koşusuna çıktığını, bunu sürdüreceğini belirtti. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, bakanlığın Kıyiv'den taşınma niyetiyle ilgili yabancı diplomatik misyonlardan herhangi bir talep almadığını söyledi.

Rus uyarısı, Kıyiv'e yönelik hava saldırılarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi. 2 Ekim'de Dinyeper üzerindeki bir köprüye yapılan saldırı, ulaşımı aksatarak trafiği üçüncü gününde de felç etti. The Guardian, Batılı ülkelerin Rusya'nın diplomatik misyonları kasıtlı olarak vurması halinde büyükelçilikleri Kıyiv'den Lviv'e ya da Polonya'nın doğusuna taşıma planlarını özel olarak görüştüğünü bildirdi.

Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor

Ukrayna kaynakları, Rusya Dışişleri Bakanlığı'nın tehdidini haberlerinin merkezine alarak bunu tekrarlanan bir sindirme taktiği olarak çerçeveledi. Ukrayna Dışişleri sözcüsü Heorhiy Tykhyi, AB sözcüsü Christian Wigand, AB Büyükelçisi Katarina Mathernova ve Çekya sözcüsü Adam Čorgo'nun açıklamalarına ağırlık verildi; 'Kremlin savaşı ve sinirini kaybediyor' ifadesi özellikle öne çıkarıldı. Ukrayna medyası, Kıyiv'deki büyükelçiliklerin taşınması söylentilerini Ukrayna Dışişleri'nin yalanladığını ve AB'nin yanı sıra Çekya'nın misyonlarını çekmeyi reddettiğini öne çıkardı. AB'nin yaptırım paketi, 28,3 milyar avroluk savunma alım planı ve 6,6 milyar avroluk ek askeri destek somut bir karşılık olarak sunuldu; haberlerde ayrıca Kıyiv'deki köprü saldırısı ve altyapı hasarına ilişkin bilgiler yer aldı.

Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor

Almanca kaynaklar (DW), uyarıyı Kıyiv'e yönelik yoğunlaşan drone ve balistik füze saldırıları, Putin'in saldırıların süreceğine dair açıklamaları ve Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine artan drone saldırıları bağlamında ele aldı. Arapça kaynaklar (Al Jazeera) daha çok saldırıların fiziksel etkisine odaklanarak en az 6 kişinin öldüğünü, Kıyiv'de köprü hasarını ve Rusya tarafından atanan bir valinin Zaporijya'da iddia ettiği Ukrayna drone saldırısı kayıplarını aktardı. Uluslararası yayınlar, Mayıs ayında benzer bir Rus uyarısı yapıldığını hatırlattı; The Guardian'ın büyükelçilik taşıma tartışmasını doğrulanmamış bir acil durum planlaması olarak sundu ve Ukrayna medyasının aksine AB'nin reddiyesini aynı derecede vurgulamadı.

Haberlerin ayrıştığı noktalar

Kaynaklar, 2 Ekim'de Kıyiv'de vurulan Dinyeper köprüsünün hangisi olduğu konusunda farklılaşıyor: bazıları Pivdennyi (Güney) Köprüsü'nü, bazıları Pivnichnyi (Kuzey) Köprüsü'nü, bazıları her iki adı birlikte kullanıyor; AB Büyükelçisi Katarina Maternova ise bir kaynakta 4 Ekim'de Kuzey Köprü'ye bir saldırıdan söz ediyor. Çekya Dışişteri Bakanlığı sözcüsünün adı farklı kaynaklarda farklı biçimlerde geçiyor: çoğu Ukrayna haberi 'Adam Čorgo', bazı ajans haberleri 'Adam Černý', bir Ukraynaca yazıda ise 'Adam Čergo' kullanıyor.

Arka plan

Rusya daha önce Mayıs ayında Kıyiv'deki yabancılara benzer bir uyarı yapmıştı. Rusya'nın Şubat 2022'deki tam kapsamlı işgalinden önce bazı Avrupa ülkeleri büyükelçiliklerini Kıyiv'den Lviv'e ve Polonya'ya tahliye etmişti. Bu uyarı, 2 Ekim'de Kıyiv'de Dinyeper üzerindeki bir köprüye düzenlenen saldırı dahil Rus hava saldırılarının yoğunlaştığı; The New York Times'ın Rusya'nın elektrik santralleri, şebekeleri, ısıtma tesisleri ve su kaynaklarını hedef alarak başkent dahil büyük kent sakinlerini kışın elektrik, ısı ve sudan mahrum bırakmayı amaçlayan en kapsamlı kış hava kampanyasını hazırladığını bildirdiği bir dönemde geldi.