AB liderleri Trump'ın Moskova yanlısı yönelimine karşı alarmda
AB liderleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın son bir hafta içinde Rusya'ya yönelik enerji yaptırımlarını fiilen bozması, Kiev'den Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurmasını istemesi ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin meşruiyetini sorgulamasının ardından Brüksel'deki AB zirvesinde alarma geçti. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, "batı ittifakının birkaç gün öncesine göre daha zayıf bir konumda olduğunu" söyledi. AB dışişleri bakanları, ABD'nin tutumu ne olursa olsun Ukrayna politikasını değiştirmeme konusunda anlaştı.
Öne çıkanlar
- Avrupa liderleri, Trump'ın fiilen Moskova'nın yanında yer aldığı bir senaryoya hazırlanıyor.
- Trump bir hafta içinde Kreml'e yıllardır uygulanan enerji yaptırımlarını fiilen bozdu.
- Trump, Kiev'den Rus petrol rafinerilerine saldırıları durdurmasını talep etti ve Zelenski'nin meşruiyetini sorguladı.
- Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen Brüksel'de "batı ittifakının birkaç gün öncesine göre daha zayıf bir konumda olduğunu" söyledi.
- Zelenski, kendisini "ihanete uğramış" hissediyor ve Trump'ı kamuoyu önünde eleştirdi.
- Gelecek ay Çin'deki APEC zirvesinde Trump ile Putin bir araya gelebilir; ne Zelenski ne de Avrupalı liderler orada olacak.
- AB dışişleri bakanları, Washington'ın tutumu ne olursa olsun Ukrayna politikasını sürdürme konusunda anlaştı.
Neden önemli
Bu gelişme, ABD'nin Rusya ve Ukrayna politikasında olası temel bir değişime işaret ediyor; Avrupa'nın en üst düzeyde bunu kamuoyu önünde kabul etmesi, transatlantik ittifakında yeni bir gerilim safhasına girildiğini gösteriyor. Trump'ın Kiev'i Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurmaya zorlaması, Ukrayna'nın savaş stratejisinin temel unsurlarından birini doğrudan hedef alıyor. Trump'ın Zelenski'nin meşruiyetini sorgulaması, Kiev'e Rus propagandasının tezlerini hatırlatıyor. Gelecek ay Çin'deki APEC zirvesinde Trump–Putin görüşmesinin Zelenski ve Avrupalı liderler olmadan yapılabilecek olması, Ukrayna'nın başı üzerinden bir anlaşma yapılması endişesini artırıyor. Bütün bu sürtüşmeye rağmen ABD, Ukrayna'ya silah satmaya ve istihbarat paylaşmaya devam ediyor.
Ne oldu
Avrupa liderleri bu hafta Brüksel'deki zirvede, ABD Başkanı Donald Trump'ın son bir hafta içinde attığı adımların yarattığı kaygıyı dile getirdi. Trump, yıllardır uygulanan Rusya'ya yönelik enerji yaptırımlarını fiilen bozdu, Ukrayna'dan Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurmasını istedi ve Zelenski'nin meşruiyetini sorguladı. Zelenski, kendisini ihanete uğramış hissettiğini açıklayarak Trump'ı kamuoyu önünde eleştirdi. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen Brüksel'de gazetecilere, batı ittifakının birkaç gün öncesine göre daha zayıf bir konumda olduğunu, Ukrayna desteklenmezse tüm Avrupa'nın ve NATO'nun çok daha tehlikeli bir duruma düşeceğini söyledi. AB dışişleri bakanları pazartesi günü yaptıkları özel görüşmede, Washington'ın tutumundaki dalgalanmalardan bağımsız olarak Ukrayna politikasının değişmemesi, mümkün olduğunda ABD ile işbirliği yapılması, olmadığında ise Kiev'in desteklenmeye devam edilmesi konusunda anlaştı. AB diplomatik şefi Kaja Kallas, AB'nin savaşa "kesinlikle farklı bir yaklaşım" benimsediğini, baskının mağdura değil saldırgana uygulanması gerektiğini vurguladı. Gelecek ay Trump ve Putin Çin'deki APEC zirvesinde bir araya gelebilir; ne Zelenski ne de Avrupalı liderler orada olacak. Bununla birlikte ABD, Ukrayna'ya silah satmaya ve savunması için hayati önem taşıyan istihbarat paylaşmaya devam ediyor.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna medyası haberi Kiev'e yönelik tehdit üzerinden çerçeveliyor: öne çıkan unsurlar arasında Avrupa'nın alarmı, Trump'ın Moskova yanlısı yönelimi ve Kiev'in rafineri saldırılarını durdurma baskısı yer alıyor. Kaynaklar, Zelenski'nin ihanete uğramışlık duygusunu ve Trump'a yönelik kamuoyu eleştirisini öne çıkararak Ukrayna'nın teslim olmaya zorlandığı hissini öne çıkarıyor. Ukrayna, Trump'ın Rusya ile ilişkilerini normalleştirmesi ve yaptırımları gevşetmesi karşısında yalnızlaşma riskiyle karşı karşıya görülüyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Sunulan her iki kaynak da Bloomberg raporunu özetleyen Ukrayna dilindeki yayınlar olduğundan, girdide ayrı bir uluslararası çerçeve sunulmuyor; uluslararası perspektif, Bloomberg'in Ukrayna dilindeki haberlerdeki yansıması üzerinden aktarılıyor. AB dışişleri bakanlarının Washington'ın tutumundaki dalgalanmalardan bağımsız olarak Ukrayna politikasını sürdürme kararı, Avrupa'nın transatlantik ilişkide daha öngörülebilir bir ortak olarak kendini konumlandırdığını gösteriyor. Ancak APEC'teki olası Trump–Putin görüşmesinin Ukrayna ve Avrupa olmadan yapılabilecek olması, müzakerelerin Kiev'in başı üzerinden yürütüleceği endişesini besliyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
ZN.UA ve НВ arasındaki başlıca görüş ayrılığı, ABD'deki yüksek yakıt fiyatlarının ana nedenine ilişkin: bir rapor, uzmanların bunu ABD'nin İran'a karşı savaşına bağladığını aktarırken, diğer rapor Trump'ın enerji kararlarını ağırlıklı olarak ara seçimler öncesi yurt içi siyasi odakla açıklıyor.
Arka plan
Trump ve Zelenski daha önce de ilişkilerinde benzer gerilimler yaşadı; geçen yıl Oval Ofis'te yapılan ve ABD'nin istihbarat paylaşımını geçici olarak kısıtlamasıyla sonuçlanan sert görüşme bunlardan biriydi. Washington daha önce Kiev'i büyük ölçüde Rusya'nın çıkarlarına uygun görülen 28 maddelik bir barış planını kabul etmeye zorlamaya çalışmıştı. Fransa'daki G7 zirvesinde Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Zelenski ile Trump arasında kısa bir görüşme ayarlamış; Zelenski bu görüşmede Trump'a Rus füzeleriyle yıkılan bir Kiev katedralinin fotoğraflarını göstermişti. Ukrayna, kış öncesinde ABD'nin Patriot füze savunma sistemlerinde sıkıntı yaşıyor; Rusya'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarını yoğunlaştırması Kiev'de elektrik ve su kesintilerine yol açıyor. Savaş harcamaları Kiev'in bütçesinde büyük bir açık yaratıyor; bu açığı kapatmak Avrupa için giderek zorlaşıyor.