Ukrayna Başbakanı Koretskyi: Hükümet yüzde 100 muafiyet sistemini kötüye kullanım nedeniyle gözden geçiriyor
Ukrayna Başbakanı Serhiy Koretskyi 16 Ekim'de Verkhovna Rada'da hükümetin seferberlikten muafiyet (rezervasyon) sistemini yaygın suistimaller nedeniyle yeniden değerlendirdiğini, savunma ve enerji sektörlerindeki kritik işletmeler için köklü değişiklik yapılmayacağını söyledi. Kabine, 13 Ekim'de rezervasyon sistemini değiştiren bir kararnameyi kabul etmişti; detayları henüz yayımlanmayan ek bir kararname üzerindeki çalışma sürüyor.
Öne çıkanlar
- Başbakan Serhiy Koretskyi, 16 Ekim'de Verkhovna Rada'daki hükümet soru saatinde sistemin gözden geçirildiğini açıkladı.
- Yüzde 100 muafiyetin büyük çaplı suistimallere yol açtığını, her ay on binlerce ek rezervasyon eklendiğini belirtti.
- Ukrenego için çalışan bir taşeron örneğini verdi: 100 rezerve edilmiş çalışanın yalnızca 20'si Ukrenego için fiilen çalışıyor.
- Kritiklik kriterinin savunma kapasitesi ve devletin yaşamsal işleyişine bağlı olması gerektiğini, maaş düzeyi ve vergi borcu olmamasının tek başına kritikliği göstermediğini söyledi.
- Savunma ve enerji sektörlerindeki gerçekten kritik işletmeler için köklü değişiklik planlanmadığını vurguladı.
- 13 Ekim'de kabul edilen kararname sistemin kurallarını değiştirdi; yeni düzenleme taslağı henüz yayımlanmadı.
- Milletvekili Yaroslav Zheleznyak'ın daha önce sızdırdığı taslak, savunma ve enerji sektöründeki tavanı yüzde 85'e indirecek ve Kabineye bağlı bir Koordinasyon Merkezi öngörüyordu.
Neden önemli
Rezervasyon sistemi, hangi sivil çalışanların seferberlikten muaf tutulacağını belirleyerek Ukrayna'nın savaş dönemi insan gücünün merkezinde yer alıyor. Bazı işletmelerin fiilen ihtiyaç duyduklarından çok daha fazla kişiyi rezerve etmesi, cephe için ayrılabilecek asker sayısını doğrudan etkiliyor. Savunma ve enerji sektörleri, muafiyet tavanlarının düşürülmesinin üretimi aksatabileceği uyarısında bulunmuştu; hükümet ise gerçekten kritik işletmelerin korunacağını söylüyor.
Ne oldu
Başbakan Serhiy Koretskyi 16 Ekim 2026'da Verkhovna Rada'daki hükümet soru saatinde, seferberlikten muafiyet sisteminin gözden geçirildiğini duyurdu. Yüzde 100 muafiyetin büyük çaplı suistimallere kapı açtığını ve her ay on binlerce yeni rezervasyon eklendiğini söyledi. Bir taşeron örneği vererek Ukrenego için çalışan 100 çalışanın yalnızca 20'sinin Ukrenego için fiilen iş yaptığını, geri kalanının da rezerve edildiğini belirtti.
Koretskyi, kritiklik ölçütünün savunma kapasitesi ve devletin yaşamsal işleyişine bağlı olması gerektiğini, maaş düzeyi ve vergi borcu olmaması gibi ekonomik göstergelerin tek başına kritikliği kanıtlamadığını ifade etti. Savunma ve enerji sektörlerindeki kritik işletmeler için radikal değişiklik yapılmayacağını vurguladı.
Kabine 13 Ekim'de rezervasyon sistemini değiştiren bir kararnameyi kabul etmişti. Koretskyi, hükümetin yüzde 100 muafiyet tavanını değiştirip değiştirmemeyi tartıştığını, ancak nihai parametrelerin henüz onaylanmadığını ve düzenlemenin yayımlanmadığını söyledi. Genelkurmayın askere ihtiyaç duyduğunu ve bu nedenle sistemin iyileştirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna kaynakları başbakanın parlamento açıklamalarına ve siyasi tepkilere ağırlık veriyor. Koretskyi'nin muafiyet sisteminin kötüye kullanımı engellerken kritik sektörleri koruma taahhüdünü öne çıkarıyorlar. Milletvekili Yaroslav Zheleznyak'ın sızdırdığı taslak, tavanların yüzde 85'e indirilmesini ve Kabineye bağlı bir Koordinasyon Merkezi kurulmasını öngörüyordu. Tüm parlamento fraksiyonlarından milletvekilleri Koordinasyon Merkezi planının iptalini talep etti. Haberler konuyu iç politika kapsamında, başbakan, Kabine ve milletvekilleri etrafında çerçeveliyor.
Arka plan
Ukrayna'nın mevcut rezervasyon sistemi bazı işletmelerin uygun çalışanlarının tamamını seferberlikten muaf tutmasına izin veriyor. 13 Ekim 2026'da kabul edilen hükümet kararnamesi sistemi değiştirdi; ayrıntıları henüz yayımlanmayan ek bir kararname taslağı üzerindeki çalışma sürüyor. Daha önce bir milletvekilinin sızdırdığı taslak, savunma ve enerji şirketleri için rezervasyon tavanlarının yüzde 100'den yüzde 85'e indirilmesini öngörüyordu; ancak başbakan hükümet versiyonunda bu sektörler için köklü değişiklik yapılmayacağını söyledi.