Trump, Rusya'ya yaptırım yasasının yürürlüğe girmesinden iki gün önce yaptırımları askıya aldı
ABD Başkanı Donald Trump, 16 Ekim'de bir kararname imzalayarak Rus petrol ve gazının en büyük alıcılarına yönelik yaptırımların uygulanmasını askıya aldı. Karar, Senatör Lindsey Graham'ın adını taşıyan yaptırım yasasının yürürlüğe girmesinden iki gün önce geldi. Aynı dönemde Trump yönetimi Rus dizel yakıtının ABD ve dünya pazarlarına satışı üzerindeki kısıtlamaları da kaldırdı. Karar, her iki büyük ABD partisinden de nadir görülen bir iki partili eleştiriyle karşılaştı.
Öne çıkanlar
- Trump, 16 Ekim'de Graham Yaptırım Yasası kapsamındaki yaptırımların uygulanmasını askıya alan bir kararname imzaladı.
- Askıya alma kararı yasanın yürürlüğe girmesinden iki gün önce geldi.
- Yönetim daha önce Rus dizel yakıtının ABD ve diğer pazarlara satışına yönelik kısıtlamaları kaldırmıştı.
- Kararname, yaptırımların reddedilmesinin 'ABD'nin ulusal çıkarlarına uygun' olduğunu belirtti ancak bu gerekçeyi açıklamadı.
- Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yasanın etkisinin 60 günlük bir süre içinde 'değerlendirileceğini' söyledi.
- Senatör Ted Cruz, Trump'ın eylemini bir 'hata' olarak nitelendirdi.
- Tom Nichols, Trump'ın kararının ABD ulusal güvenliğiyle ilgisi olmadığını, kişisel duygularından kaynaklandığını savundu.
Neden önemli
Yaptırımların askıya alınması, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline ve Ukrayna'ya yönelik kötü muamelesine karşı uygulanan baskı araçlarını doğrudan zayıflatıyor. Karar aynı zamanda Rus dizel yakıtının ABD ve dünya pazarlarına satışını kolaylaştırdı. Her iki büyük ABD partisinden gelen eleştiriler, ABD'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin sürekliliği ve ABD'nin uluslararası liderlik rolü konusunda soru işaretleri yarattı.
Ne oldu
ABD Başkanı Donald Trump, 15 Ağustos 2025'te Alaska'da Vladimir Putin ile ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmenin ardından yönetim, Rus dizel yakıtının ABD ve diğer pazarlara satışına yönelik kısıtlamaları kaldırdı. 9 Ekim'de Trump, Putin ile yaptığı bir telefon görüşmesinde yüz binlerce ton Rus dizel yakıtının ABD ve dünya pazarlarına arzını kabul etti. Eylül ayında Trump, merhum Senatör Lindsey Graham'ın adını taşıyan ve Rusya'nın yanı sıra onun işgalini ve Ukrayna'ya kötü muamelesini destekleyen diğer ülkelere yaptırım öngören iki partili yaptırım yasasını (HR 5334) imzaladı. Yasa, Rus petrol ve gazının en büyük alıcılarına yönelik yaptırımları öngörüyordu. Ancak 16 Ekim'de Trump, yasanın yürürlüğe girmesinden yalnızca iki gün önce, bu yaptırımların uygulanmasını askıya alan bir kararname imzaladı. Kararname, yaptırımların reddedilmesinin 'bu dönemde ABD'nin ulusal çıkarlarına uygun olduğunu' belirtti, ancak bu gerekçeyi ayrıntılandırmadı. Kararname ayrıca yasanın yönetim aksi bir karar verene kadar uygulanmayacağını öngördü. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yönetimin yasanın etkisini 60 günlük bir sürenin ardından değerlendireceğini açıkladı; ancak kararnamenin metninde böyle bir takvim yer almıyordu. Trump'ın Rusya lehine attığı son adımlar, hem Demokratlardan hem de Cumhuriyetçilerden, Ukrayna'nın 'ihanete uğraması' ve ABD'nin özgür dünya liderliğini terk ettiği yönünde nadir görülen bir iki partili eleştiriyle karşılaştı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Ukrayna basını, Trump'ın yaptırımları askıya alma kararını Ukrayna için ağır sonuçları olabilecek bir 'ihanet' ve ABD'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin terk edilmesi olarak sunuyor. Haberler Donald Trump, Vladimir Putin, Volodymir Zelenski ve Avrupa'nın Ukrayna'ya desteğini merkeze alıyor. Tom Nichols'un analizine geniş yer verilerek Trump'ın eyleminin kişisel duygularından —Putin'e hayranlığı ve Zelenski'ye karşı antipatisinden— kaynaklandığı, soğukkanlı bir çıkar hesabı olmadığı vurgulanıyor.
Uluslararası kaynaklar olayı nasıl aktarıyor
Uluslararası çerçevede olay, ABD'nin Rusya'ya yönelik politikasında yaptırımlar, enerji piyasaları ve ikili diplomasiyi kapsayan bir kayış olarak ele alınıyor. Yönetimin 'ulusal çıkar' gerekçesi ile ABD'li siyasetçilerin ve yorumcuların tepkileri arasındaki karşıtlık öne çıkarılıyor. Yaptırımların askıya alınması, Trump ile Putin'in ikili ilişkisinin ve ABD'nin Rusya'nın saldırganlığına karşı uluslararası tepkinin liderliğini bırakmasının bir parçası olarak sunuluyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Yönetimin 60 günlük değerlendirme takvimi açıklaması, yaptırım kararnamesinin resmi metninde yer almıyor; Nichols bu tutarsızlığa dikkat çekiyor.
Arka plan
ABD Kongresi, merhum Senatör Lindsey Graham'ın adını taşıyan ve Rusya'nın yanı sıra işgalini ve Ukrayna'ya kötü muamelesini destekleyen diğer ülkelere yaptırım öngören iki partili bir yasa çıkardı. Yasa, Rus petrol ve gazının büyük alıcılarına yaptırım uygulanmasını öngörüyordu. Trump'ın kararnamesi bu yaptırımları yürürlüğe girmelerinden iki gün önce askıya aldı ve yönetimin uygulamayı yeniden değerlendirebileceğini belirtti. Yönetim, yasanın etkisinin 60 gün içinde değerlendirileceğini söyledi; ancak kararnamenin kendisinde böyle bir takvim belirtilmedi.