Ukrayna hükümeti savaş bütçesinde öncelikleri yeniden belirledi: savunma ve sosyal ödemeler korunuyor, inşaat ve peyzaj projeleri erteleniyor
28 Eylül'de Başbakan Serhiy Koretsky, Ukrayna'nın kamu maliyesinin zor durumda olduğunu ve planlanan uluslararası finansmanın bir kısmının henüz gelmediğini açıkladı. Bakanlar Kurulu, savunma, emekli maaşları, sosyal ödemeler ve bütçe çalışanlarının maaşlarını öncelikli harcama kalemleri olarak belirledi; kritik olmayan yeni yapım, yeniden inşa, tadilat ve park, meydan, çeşme, parke taşı döşeme gibi peyzaj projelerinin finansmanı savaş sonuna kadar ertelendi.
Öne çıkanlar
- 28 Eylül Pazartesi günü Başbakan Serhiy Koretsky, planlanan uluslararası finansmanın bir bütçesinin Ukrayna'nın uluslararası ortaklarına karşı bazı taahhütlerini yerine getirememesi nedeniyle henüz gelmediğini duyurdu.
- Bakanlar Kurulu savunma, emekli maaşları ve sosyal ödemeler ile öğretmen, doktor ve diğer bütçe çalışanlarının maaşlarını öncelikli harcama olarak belirledi.
- Yeni yapım, yeniden inşa, kritik öneme sahip olmayan büyük onarımlar ile park, meydan, çeşme ve parke taşı döşeme gibi peyzaj projelerinin finansmanı savaş sonuna kadar ertelendi.
- Hükümet, sıkı tasarruf ve iç optimizasyonla Savunma Bakanlığı'nın 27 milyar dolarlık açığı için gereken miktarın yaklaşık 7 milyar dolarını bulduğunu bildirdi.
- Cumhurbaşkanı Zelensky, hükümetin taahhütlerini 15 Ekim'e kadar yerine getirmesi ve savunma finansman ihtiyacının yıl sonuna kadar tamamen karşılanması yönünde talimat verdi.
- Parlamentoya sunulan altıncı savaş bütçesi 8 trilyon grivnanın üzerinde harcama öngörüyor; yurt içi kaynaklar yaklaşık 3,7 trilyon grivna, 4,3 trilyon grivnalık açığın uluslararası yardımla kapatılması planlanıyor.
- Gereken 52,6 milyar doların (yaklaşık 2,3 trilyon grivna) karşısında ortaklar şimdiye kadar yalnızca 20 milyar dolar (864 milyar grivna) onayladı.
Neden önemli
Karar, savaş dönemi bütçesini savunma ve korunan sosyal yükümlülükler lehine yeniden sıralarken altyapı, inşaat ve peyzaj harcamalarını ikinci plana atıyor. Hükümet, Savunma Bakanlığı'nın rapor edilen 27 milyar dolarlık açığını yalnızca iç optimizasyonla kısmen kapatabildiğini açıkladı. Başbakan Koretsky, mali sıkışıklığın bir bölümünü Ukrayna'nın uluslararası ortaklarına karşı taahhütlerini yerine getirememesine bağlayarak, bunu alışılmadık biçimde kamuoyu önünde dile getirdi. Cumhurbaşkanı Zelensky, hükümete taahhütlerini 15 Ekim'e kadar yerine getirmesi için son tarih verdi ve diplomatik ve askeri yapıyı savunma finansman ihtiyacını yıl sonuna kadar tamamen karşılamakla görevlendirdi. Karar yerel yönetimleri de tasarrufa çağırıyor; KDV ve özel tüketim vergisi artışı gibi olası yeni vergi önlemleri ise hâlâ parlamento onayına bağlı.
Ne oldu
28 Eylül 2026 Pazartesi günü Başbakan Serhiy Koretsky, Ukrayna'nın kamu maliyesinin zor durumda olmaya devam ettiğini açıkladı. Planlanan uluslararası finansmanın bir kısmı, Ukrayna'nın ortaklarına karşı bazı yükümlülüklerini yerine getirememesi nedeniyle henüz gelmedi. Bakanlar Kurulu, savunma, emekli maaşları, sosyal ödemeler ve öğretmen, doktor ile diğer bütçe çalışanlarının maaşlarını öncelikli harcama kalemleri olarak belirledi. Yeni yapım, yeniden inşa, kritik öneme sahip olmayan büyük onarımlar ile park, meydan, çeşme ve parke taşı döşeme gibi peyzaj projelerinin finansmanı savaş sonuna kadar ertelendi. Ertelenen projelerin iptal edilmediği, kaynakların şu anda kritik alanlara yönlendirileceği belirtildi. Hükümet, sıkı tasarruf ve iç optimizasyonla Savunma Bakanlığı'nın 27 milyar dolarlık açığı için gereken miktarın yaklaşık 7 milyar dolarını bulduğunu bildirdi. Koretsky yerel yönetim birimlerine kendi bütçelerini gözden geçirme ve öncelikli olmayan harcamaları sınırlandırma çağrısı yaptı. Cumhurbaşkanı Zelensky, hükümetin taahhütlerini 15 Ekim'e kadar yerine getirmesi ve savunma finansman ihtiyacının yıl sonuna kadar tamamen karşılanması yönünde talimat verdi. Parlamentoya sunulan altıncı savaş bütçesi 8 trilyon grivnanın üzerinde harcama öngörüyor; yurt içi kaynaklar yaklaşık 3,7 trilyon grivna, 4,3 trilyon grivnalık açığın uluslararası yardımla kapatılması planlanıyor. Gereken 52,6 milyar doların karşısında ortaklar şimdiye kadar yalnızca 20 milyar dolar onayladı.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Bir kaynak (Новинарня) önceliklendirme açıklamasını Başbakan Denys Şmigal'a atfederken, diğer tüm kaynaklar ve başbakanın kendi açıklamaları bu kararı Başbakan Serhiy Koretsky'e bağlıyor.
Arka plan
Savaş öncesi kabul edilen devlet bütçesi, GSYİH'nın yaklaşık yüzde 18,5'ine denk gelen 1,9 trilyon grivnalık rekor bir açık öngörüyordu ve güvenlik kalemi harcamaların yarısından fazlasını oluşturuyordu. "Sıkı tasarruf" rejimi ilk olarak 1 Eylül'de duyuruldu; 14 Eylül'de başbakan kamu maliyesinin "kritik"e yaklaştığını söyledi. Parlamentoya sunulan altıncı savaş bütçesi, yaklaşık 3,7 trilyon grivnalık yurt içi kaynağa karşılık 8 trilyon grivnanın üzerinde harcama öngörüyor; 4,3 trinyon grivnalık açığın uluslararası yardımla kapatılması planlanıyor. Avrupa ortakları ve IMF, ek finansmanı üzerinde anlaşılan reformların uygulanmasına bağlıyor; AB komiserleri, halihazırda üzerinde anlaşılan AB finansmanının önünü açacak yasaların yer aldığı bir listeyi parlamentoya gönderdi. Haziran ayında duyurulan yeni askeri ödeme sistemi, fon yetersizliği nedeniyle devreye alınmadı; bu kalem yaklaşık 1 trilyon grivnalık harcanmamış yükümlülük oluşturuyor. Bağımsız haberler, 2026'da savaşın bir günlük maliyetinin ortakların sağladığı silahlar hariç yaklaşık 190 milyon dolar olduğunu, bunun iki yıl öncesine göre 50 milyon dolar arttığını bildiriyor.