Güney Kore limanlarından Rusya'ya 176 bin ton yakıt taşındığı ortaya çıktı; Seul iddiaları reddetti
The Guardian'ın liman kayıtları ve gemi izleme verilerine dayanan araştırmasına göre, temmuz ve ağustos aylarında Güney Kore limanlarında yedi tankere —üçü İngiltere ve AB yaptırımları altında— ağırlıklı olarak dizel olmak üzere 176 binden fazla ton yakıt yüklendi ve 14 seferle Rusya'nın Uzak Doğu limanlarına taşındı. Ağustosta Rusya'nın deniz yoluyla ithal ettiği 368 bin ton petrol ürününün yaklaşık yüzde 31'i Güney Kore'den geldi; bu, Güney Kore'yi Hindistan'ın ardından ikinci büyük tedarikçi yaptı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı söz konusu bulguları doğruladığını açıklarken, Güney Kore cumhurbaşkanlığı iddiaları yalanladı.
Öne çıkanlar
- Temmuz-ağustosta Güney Kore limanlarında yedi tankere 176 binden fazla ton (çoğu dizel) yakıt yüklendi; tankerler 14 seferle Rus Uzak Doğusu'na gitti.
- Yedi tankerin üçü İngiltere ve AB yaptırımları listesindeydi (Layla, Astoria, Chongchon).
- Yaptırımlı Layla, Ulsan'dan Vladivostok'a 19 Temmuz ve 10 Ağustos'ta iki sefer yaparak toplam 57 bin ton dizel taşıdı.
- Yaptırımlı Astoria (Rus bayraklı, Avustralya yaptırımlı) 1 Ağustos'ta Ulsan'da yaklaşık 11 bin ton yakıt yükledi, varış noktasını Japonya olarak bildirip Vladivostok'a gitti.
- Yaptırımlı Chongchon, limana girmeden Yeosu açıklarında Kimonazo I'den gemi-gemiye transferle 26 bin ton yakıt aldı; varış noktası Singapur olarak bildirildi ama Vladivostok'a gitti.
- Ağustosta Rusya deniz yoluyla 368 bin tonun üzerinde petrol ürünü ithal etti — bu, temmuzun yedi katından fazla ve tam kapsamlı işgalden bu yana en yüksek aylık hacim; bunun 112 bin tonu (%31) Güney Kore'den geldi.
- Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, kapalı diplomatik iletişimde Seul'ün yaptırımlı tankerlerle yakıt sevkiyatı yapıldığını kabul ettiğini ve Ukrayna'nın konuyu diplomatik kanallardan sorduğunu doğruladı.
- 7 Ekim'de Güney Kore cumhurbaşkanlığı, Rusya'nın Güney Kore limanlarından petrol ürünü ithal ettiği yönündeki iddiaları reddetti; ağustos 2025-ağustos 2026 dönemine ait resmi ticaret istatistiklerinin dizel, benzin veya jet yakıtı ihracatı göstermediğini söyledi.
Neden önemli
Bir G7 ülkesinin limanlarından, üçü İngiltere ve AB yaptırım listesinde olan tankerlerle Rusya'ya 176 binden fazla ton yakıtın gönderilmiş olması, yaptırım rejiminin etkinliği ve Güney Kore'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin tutarlılığı hakkında soru işaretleri yaratıyor. Ağustos 2026'da Güney Kore, Rusya'nın deniz yoluyla petrol ürünü ithalatının yaklaşık yüzde 31'ini tek başına karşılayarak Hindistan'ın ardından ikinci büyük tedarikçi konumuna geldi — üstelik bu sevkiyat, Ukrayna'nın drone saldırıları sonrası ciddi biçimde düşen Rus rafinasyon kapasitesinin telafisiyle aynı döneme denk geliyor. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı'nın bulguları diplomatik kanallarla doğrulaması, Kiev ile Seul arasındaki ilişkide yeni bir gerilim hattı oluştururken, Güney Kore'nin iddiaları reddetmesi ve Ukrayna'yı 'uluslararası güveni zedeleyecek' ifadelerden kaçınmaya çağırması durumu daha da karmaşık hale getiriyor.
Ne oldu
The Guardian'ın liman kayıtları ve gemi izleme verilerinden yaptığı analize göre, temmuz ve ağustos aylarında Ulsan ve Yeosu gibi birkaç Güney Kore limanında yedi tankere toplam 176 binden fazla ton — büyük çoğunluğu dizel — yakıt yüklendi ve bu gemiler 14 seferle Rusya'nın Uzak Doğu limanlarına (başta Vladivostok) gitti. Yedi tankerin üçü İngiltere ve AB yaptırım listelerinde bulunuyordu: en büyük sevkiyatı yapan Layla, 19 Temmuz ve 10 Ağustos'ta Ulsan'dan Vladivostok'a iki sefer yaparak 57 bin ton dizel taşıdı; Rus bayraklı ve Avustralya yaptırımlı Astoria, 1 Ağustos'ta Ulsan'da yaklaşık 11 bin ton yakıt yükledi, Japonya'yı varış noktası olarak bildirip Vladivostok'a gitti; Chongchon ise limana girmeden Yeosu açıklarında yaptırımsız Celeste I'den gemi-gemiye transferle 26 bin ton yakıt aldı, varış noktasını Singapur olarak bildirmesine rağmen Vladivostok'a yöneldi. Kpler verilerine göre yakıtı satın alanlar arasında İngiltere, ABD, AB ve Avustralya yaptırımlı Rosneft ile NNK grubu (sahibi Eduard Khudainatov ve NNK-Oil İngiltere yaptırımlı) yer aldı. Ağustosta Rusya deniz yoluyla 368 bin tonun üzerinde petrol ürünü ithal ederek temmuzun yedi katını aştı ve tam kapsamlı işgalden bu yana en yüksek aylık hacme ulaştı; bunun 112 bin tonu (yüzde 31) Güney Kore'den geldi — Hindistan'dan sonra ikinci sırada. Güney Kore yaptırımlı tankerlerle yapılan bu ticaret, ülkenin yaptırım rejimi Rusya'ya karşı ağırlıklı olarak sanayi ekipmanı, elektronik ve taşıt ihracatı kontrollerine dayandığı için Güney Kore yasasını ihlal etmiş görünmüyor. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, kapalı diplomatik iletişimde Koreli tarafın yaptırımlı tankerlerle yapılan sevkiyatı kabul ettiğini ve Ukrayna'nın kendi verilerinin bulunduğunu doğruladı; yaptırım politikası yetkilisi Vladyslav Vlasyuk, ağustosta Güney Kore'nin Rusya'nın yakıt ithalatının yüzde 31'ini oluşturduğunu ve bunun Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının yarattığı kapasite kaybını fiilen telafi ettiğini söyledi. 7 Ekim'de Güney Kore cumhurbaşkanlığı sözcüsü Kang Yu-jeong iddiaları reddetti, Ağustos 2025–Ağustos 2026 dönemine ait ticaret istatistiklerinde Rusya'ya dizel, benzin veya jet yakıtı ihracatı kaydı bulunmadığını belirterek Ukrayna'yı 'uluslararası güveni zedeleyecek' açıklamalardan kaçınmaya çağırdı.
Ukrayna kaynakları olayı nasıl aktarıyor
Sağlanan kaynakların tamamı Ukraynalı; hepsi Güney Kore limanlarından Rusya'ya yapılan yakıt sevkiyatını teyit edilmiş bir olgu olarak sunuyor ve Guardian'ın rakamlarını, yaptırımlı tanker bilgilerini ve ağustos payını ana çerçeve olarak işliyor. Ukraynalı yayınlar resmi Kiev seslerini — Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, yaptırım politikası yetkilisi Vladyslav Vlasyuk ile Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü'nü — öne çıkararak bu ticareti yaptırım kaçakçılığı sorunu ve Ukrayna'nın drone saldırıları sonrası zarar gören Rus rafinasyon kapasitesini telafi etme aracı olarak çerçeveliyor. Birçok Ukraynalı manşet, Ukrayna'nın Güney Kore'den Rusya'ya yakıt sevkiyatını 'resmen doğruladığını' açıkça duyuruyor; çeşitli yayınlar aynı zamanda Seul'ün itirazlarını ve Kuzey Koreli savaş esirlerinin iadesine ilişkin paralel anlaşmazlığı, Kiev'in gizlilik anlaşması iddiasını reddetmesiyle birlikte aktarıyor.
Haberlerin ayrıştığı noktalar
Üç belirgin ayrışma kaydediliyor. Birincisi, Guardian araştırması ve Ukrayna (Bu pozisyonu Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heorhiy Tykhyi, yaptırım yetkilisi Vladyslav Vlasyuk ve Ana İstihbarat Müdürlüğü aracılığıyla) Güney Kore limanlarının —üçü yaptırımlı yedi tankerle— Rusya'ya yakıt sevkiyatında kullanıldığını teyit ederken, Güney Kore cumhurbaşkanlığı iddiaları reddediyor, Ağustos 2025–Ağustos 2026 dönemine ait resmi ticaret istatistiklerinin dizel, benzin veya jet yakıtı ihracatı kaydetmediğini söylüyor ve söz konusu açıklamaları 'uygunsuz' ve 'doğrulanmamış' olarak nitelendiriyor. İkincisi, Güney Kore, Ukrayna'nın iki Kuzey Koreli savaş esirinin iadesine ilişkin gizlilik anlaşmasını ihlal ettiğini öne sürüyor ve hatta Kiev'in kendisinin gizlilik talep ettiğini iddia ediyor; Ukrayna tarafı ise —Cumhurbaşkanlığı Ofisi'ne atıfla— böyle bir anlaşmanın varlığını reddediyor. Üçüncüsü, çoğu kaynak temmuz-ağustos dönemi için 176 binden fazla ton rakamini kullanırken, bir yayın aynı dönem için '150 binden fazla ton' rakamini veriyor.
Arka plan
Güney Kore, 2023'te çoğunlukla kredi şeklinde 2,3 milyar dolar taahhüt ederek ve kask, kurşun geçirmez yelek, mayın temizleme aracı gibi insani yardım ve ölümcül olmayan teçhizat sağlayarak Ukrayna'nın destekçisi olmuş; ancak ölümcül silah verilmesini reddetmişti. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre haziranda Rus rafineri çıktısı 20 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine inerken dizel üretimi yıllık bazda yüzde 30'a yakın düştü; Ukrayna istihbaratı bu düşüşü Ukrayna'nın drone saldırılarına bağlıyor. Ağustosta Rusya, deniz yoluyla 368 binden fazla ton petrol ürünü ithal ederek temmuz rakamının yedi katını aştı ve tam kapsamlı işgalden bu yana en yüksek aylık hacme ulaştı. Yaptırımlı tankerler üzerinden yapılan yakıt ticareti Güney Kore yasasını ihlal etmiş görünmüyor; çünkü Seul'ın Rusya'ya yönelik kendi kısıtlamaları sanayi ekipmanı, elektronik ve taşıt ihracatı kontrollerine dayanıyor, yakıta yönelik değil.